APRIL 2019: RONDREIS WEIDS KAZACHSTAN

We stonden vanochtend om 6:45 op, en zaten om 7 uur aan een lekker ontbijt, want om 7:45 moesten we alweer in de auto zitten. Vandaag vertrokken we in twee kleine 4WD-busjes, eentje met ons en de twee Belgische dames en de andere met de andere drie en onze gids, richting Tamgaly, een rit van 2,5 uur de stad uit en het platteland in. Dit was gisteren al aangekondigd door Zadra, en Hans had dus een blik naar de Belgische dames geworpen, en zij knikten; ja, we gingen er vandaag voor zorgen dat we met z’n viertjes in een auto zaten! Dat lukte zonder problemen want de oudere Nederlandse vrouw hing heel erg naar het oudere Belgische stel. Wij zorgde er ook voor dat we het wat oudere minibusje kozen, omdat die minder zwarte ramen had – de andere, wat modernere, had zulke donkere ramen dat je er volgens mij nauwelijks doorheen kon kijken! Zadra was vanochtend bij het instappen erg verfomfaaid en stil, en nauwelijks aanspreekbaar; ze had duidelijk gisteravond een gezellige en vooral late avond gehad. Ze zat in de andere auto en die mensen vertelde ons dat ze de hele rit geslapen had!

Wij hadden het in ieder geval best gezellig met z’n viertjes, en hebben gelachen en over van alles gekletst. De chauffeur van onze auto (een neef van Zadra, de andere chauffeur is haar broer) interesseerde het niets dat Hans, die voorin zat, maar een paar woorden Russisch sprak en verstond en zat af en toe lekker tegen hem te kletsen in vlot Russisch en Kazachs, ondertussen mochten wij alle vier genieten van zijn uitgebreide modern-Kazachse muziekselectie… Niet echt onze smaak, ook niet na de derde keer herhaald te worden…


Vandaag was het een stuk koeler en miezerde en regende het bijna de hele dag. We reden via een zware spits de stad uit, waar het gelukkig al gauw rustig werd. We krijgen de indruk dat de spits hier in Almaty van maandagochtend tot vrijdagavond duurt! Wat een drukte, pfffff. De rit was totaal wel 2.5 uur, en we kregen onderweg een korte plaspauze bij een tankstation. Ik hoefde niet en bleef bij de open schuifdeur van het busje staan omdat onze tassen daarin lagen en de chauffeur weggewandeld was, Hans en de dames gingen kijken bij de (hurk)toiletten en kwamen lichtelijk groengekleurd terug; ze waren heel erg schijnbaar en stonken een uur in de wind! Rond 10:15 kwamen we aan bij het Unesco werelderfgoed van Tamgaly, midden in het niets tussen mooie groene glooiende heuvels, gelukkig het inmiddels droog.

Terwijl we op het eenvoudige parkeerterreintje stonden te wachten op de lokale gids deelde Zadra flesjes water uit en wat ze appelstrudel noemde – een soort zware appelkoeken, bij een supermarkt gehaald, als snack. En appel natuurlijk in het kader van ons willen laten proeven van een van de vele appelsoorten van de appel-hoofdstad… Ze was ondertussen nog steeds behoorlijk verfomfaaid!

Al gauw kwam de lokale gids, volledig in camouflagepak zoals die ook zo graag in Rusland gedragen worden als men buiten bezig is. Hij vertelde uitgebreide verhalen in het Kazachs, en Zadra vertaalde, meestal wat korter. Tamgaly was schijnbaar een belangrijke plek, want hier waren bijzondere en vooral bijzonder VEEL petroglieven te zien, tekeningen in de rotsen gekerft, uit het Bronzen Tijdperk – vaak wel tussen de 400-1000 tekeningen per plek. Al van onze appelkoeken etend (je kreeg het zware deeg amper weg) liepen we rond 10:30 achter de lokale gids van het complex mee de heuvels in waar de petroglieven te zien waren.

We hebben gewandeld door mooie kale groene heuvels, waar af en toe een brokkelige rotswand uitstak en als je goed keek, zag je al gauw steeds meer uitgekraste dieren- en mensenfiguren verschijnen in de rotsen. Letterlijk honderden tekeningen per locatie, soms ook erg mooi gemaakt. Heel bijzonder zo veel bij elkaar! Soms zag je gelijk wat de tekening voorstelde, en soms moest je wat creatiever denken of zag je er helemaal niets in…

Op de toppen van de meeste heuvels stonden kleine torentjes van op elkaar gestapelde rotsen – heel oud of niet, dat weten we niet, maar ze waren in ieder geval bijna allemaal in gebruik genomen door enorme roofvogels als nest, en we zagen dan ook regelmatig een vogel zijn partner afwisselen op hun nest! Ook waren er in de vallei een paar oude graven blootgelegd, waarbij de wanden bekleed waren met rechte platen rots.

Na een wandeling van zo’n anderhalf uur kwamen we terug op het parkeerterreintje en kregen we een picknicklunch: sandwiches met paardenvlees, had onze gids gewoon bij de supermarkt voor ons gekocht, want men eet in Kazachstan graag en veel paardenvlees! De sandwiches waren meer brood dan beleg, een beetje klef (ze zaten in zo’n plastic driehoekverpakking die je voor onderweg koopt), en het dunne plakje vlees had geen enkele smaak. Hans had, denken we, per ongeluk tonijn in plaats van paardenvlees gekregen, want bij hem had het een andere textuur en kleur, maar ook die had geen enkele smaak dus we weten het niet zeker! Zadra had nog appelkoeken over maar de eerste lag nog een beetje zwaar op de maag dus we hoefde er niet nog eentje…

Er stond op het terrein een oud dixie toilet, en ik besloot daar op gegeven moment eens naar te gaan kijken of het acceptabel genoeg zou zijn. Ik moest lachen toen ik er dichterbij kwam – het was enkel het omhulsel van een dixie, boven een eenvoudig gegraven dropdown hurktoilet! Maar relatief geur-vrij en relatief schoon (scheelt dat je niets aan hoeft te raken bij zo’n hurktoilet), dus ik durfde het wel aan.

Rond 12:15 begonnen we weer aan de rit terug de stad in, en iedereen was een beetje duf en dutte af en toe even weg. Zadra was vandaag een beetje afstandelijk en leek totaal niet betrokken met de groep – en gisteren op het vliegveld was ze er zo vol van geweest dat we allemaal vrienden voor het leven zouden worden en ze nog altijd intiem contact houdt met eerdere reizigers! Ach we zien wel, ze is in ieder geval goed georganiseerd en tot op heden hebben we al meer inbegrepen maaltijden gehad dan volgens ons programma – en onbeperkt water om te pakken. Voorlopig geven we zo geen geld uit!

Tijdens de wandeling was het volledig droog geweest, nu terug in de auto begon het weer te miezeren en te regenen, we hadden een geluk gehad! Toen we na zo’n anderhalf uur de rand van de stad weer bereikt hadden konden we nog ruim anderhalf uur genieten van de verkeerschaos veroorzaakt door wegwerkzaamheden (de heenweg was nog meegevallen, maar nu was het druk), ongelofelijk zoals er soms gereden werd! De gekste, gevaarlijkste en lompste manoeuvres werden soms uitgehaald, het verkeer gunde elkaar de ruimte niet, duwde en perste in ieder klein gaatje om maar een beetje vooruit te komen in de enorme brij van auto’s, toeterde ongeduldig naar elkaar, reden in de berm naast de weg, probeerde op de afgezette delen van de weg te komen om maar een paar meter verder te kunnen komen, maar als een voetganger ook maar één voet op een zebrapad zette sprong iedereen gelijk braaf op de rem! Op gegeven moment reden we op een “weg” van zand en grind met wel 10 rijen auto’s naast elkaar, die later dan weer samenperste tot twee rijen – dat was echt niet de bedoeling maar het lukte op de een of andere manier zonder ongelukken.

Om 15:15 kwamen we aan bij de overdekte Kok Bazaar, de “groene markt”. Of dat sloeg op de kleur van het gebouw of het feit dat er veel groente en fruit verkocht werd, weten we niet, maar het is altijd leuk in zoiets rond te lopen. We liepen achter Zadra aan de bazaar in, die niet veel vertelt (zeg maar gerust, meestal niets), maar ja je volgt de gids he! Ze bracht ons naar een luxe chocoladewinkeltje in de bazaar, waar je de befaamde Almaty chocola zou kunnen kopen. Helaas kon je er niets proeven, wat vaak wel normaal is in dit soort landen, maar sommige mensen in de groep kochten gelijk een paar repen á een dollar per stuk. Daarna was er even wat onduidelijkheid over wat de verdere planning was, dus we vroegen het en spraken af met Zadra dat we wat tijd zouden krijgen om rond te lopen. Zadra leek alles best te vinden. Wat ons opvalt is dat ze totaal niet geïnteresseerd in de groep lijkt, en ook totaal niet lijkt te letten waar de groep is en of iedereen er is; als ze gaat praten dan praat ze, of er één of zeven mensen staan om te luisteren daar kijkt ze niet naar. Nu is het maar een groepje van zeven man, dus die raak je niet zo gauw kwijt, maar dat niet wachten tot iedereen bij elkaar is voor ze logistieke dingen vertelt is knap lastig en irritant natuurlijk.

Hans en ik liepen dus in ieder geval maar even alleen weg, om de markt een beetje in ons op te nemen. Zoiets is altijd leuk en we genieten er altijd wel van om op dit soort markten rond te lopen! Er werd verveeld nieuwsgierig gekeken naar ons door de verkopers, die duidelijk toch wel blij zijn met het digitale tijdperk, want zo kunnen ze als er weinig klanten zijn ondertussen lekker op hun smartphones spelen. De groente, fruit, gedroogde vruchtjes, noten en specerijen liggen mooi opgestapeld en iedere afdeling heeft zijn eigen gedeelte van de markt, dus alle dames die melk, boter en kaasproducten verkopen zitten gebroederlijk in een lange rij aan wit betegelde toonbanken, en is het vlees gesorteerd naar soort: varken bij varken, kip bij kip. Er werd naast het gebruikelijke varken, kip en koe ook schaap, kameel en paard verkocht. Met name de paardenworst rook heerlijk en het was leuk om te zien hoe de verse worsten ter plekke gevuld werden.

We haakte bij de zuivel afdeling weer aan bij Zadra, omdat we zagen dat ze de groep nog bij zich had en die dingen liet proeven – ja als je dat gezegd had dan waren we natuurlijk ook bij de groep gebleven! Waar ze stond kon je onder andere ook producten van kamelenmelk of paardenmelk kopen: we konden de beide melksoorten proeven – kamelenmelk was wat vetter en zoeter dan “gewone” melk, paardenmelk was zurig, waterig en een beetje rokerig van smaak. Supergezond en geschikt voor allerlei kwaaltjes te behandelen… Het kan nog zo gezond zijn maar dan houden we het, als we moeten kiezen, wel bij kamelenmelk! Je kon ook rubberachtige bruine zoete kaas proeven en zure hartige gedroogde melkbolletjes. Als je een serieuze koper bent mag je in principe altijd het product proeven voor aanschaf, maar we konden dus dit soort voor ons exotische dingen proeven door bij Zadra te blijven.

Echter, na de bruine zoete kaas was Zadra het wel weer zat om voor ons dingen te proeven te regelen, en liep ze verder gewoon door de markt te slenteren zonder iets te zeggen of doen. Dus Hans en ik gingen al gauw weer zelf rondlopen om alles te bekijken: op gegeven moment hadden we zin in druiven en kregen we, bij het door ons willekeurig uitgekozen stalletje van de 10, van iedere soort eentje aangereikt om te proeven zodat we konden kiezen welke we wilde. Ondertussen wilde de verkoper wel weten waar we vandaan waren, we zeggen dan altijd “Galandia”, het Russische woord voor Holland. Deze verkoper begon daarop enthousiast alle Nederlandse voetbalspelers en clubs op te noemen die hij kende (hij was schijnbaar voor Juventus), totdat zijn buurman achter de toonbank lachend met zijn ogen naar mij rolde zo van “trek je maar niets van hem aan”.

Ook leuk om te kijken waren de sap-stalletjes, waar de verkopers met mooie glimmende apparaten granaatappels aan het persen waren. Wij dachten dat de markt alleen uit het groene gebouw bestond, wat niet zo heel groot was, maar opeens zagen we een doorkijkje en bleek het nog een heel gedeelte ondergronds en ernaast te hebben, waar ook kleren, non-food en nog veel meer groente en fruit en wie weet wat nog meer verkocht werd. Helaas hadden we toen inmiddels bijna geen tijd meer om dat allemaal nog te gaan verkennen. Als Zadra dat nou gelijk verteld had, dan hadden we onze tijd beter ingedeeld. Ach ja…

Toen iedereen klaar was in de markt, liepen we rond 16:25 terug naar de auto’s, waar een busje naast die van ons helemaal ingebouwd was geraakt door een dubbel geparkeerde auto. De chauffeur raakte er terecht geïrriteerd door en gaf af en toe een machteloze schop tegen de banden van de auto, maar gelukkig kon hij eruit toen wij wegreden en ons weer in het drukke lastige verkeer stortte! We moesten wachten op iedereen maar waren rond 16:30 compleet, waarna we naar een dure wijnshowroom met lokale Kazachse wijnen reden want een paar mensen in de groep hadden de gids gevraagd waar ze wijn konden kopen. Zadra had ons gisteren voor vanmiddag een vogelroofshow beloofd (stond niet op het programma) maar die ging niet door vanwege het regenachtige weer.

Hans en ik hadden niets te zoeken in de wijnshowroom die volgens mij astronomische prijzen hanteerde voor een mooi verhaal, maar gelukkig stonden er banken en was er, na het na te vragen, gratis wifi! Woohoo!

Om 17:15 was iedereen uitgeshopt en waren we terug in het hotel. Zadra deed nog een logistieke melding: de bergpas die voor morgen op ons programma stond ging niet door omdat er modderstromen waren geweest, dus in plaats daarvan gingen we morgen naar een meer in de buurt. Hmmm, dat is niet zo mooi maar ja, wat doe je eraan…

We hebben onszelf even op de kamer opgefrist en zijn toen rond 17:45 naar een nabijgelegen Oezbeeks restaurant gelopen dat ik thuis op internet had gevonden en goed aangeschreven had gestaan, en Zadra ook nog eens los daarvan had aangeraden. Het was maar zo’n 450 meter van het hotel vandaan (lang leven google, ik wist dankzij mijn vooronderzoek precies hoe we moesten lopen en dat was heel simpel), en ze hadden een Engelstalig menu en waren duidelijk wel wat buitenlanders gewend, al spraken de obers bijna geen Engels!

We zaten er om 18 uur en toen was het nog rustig, maar tegen 18:30 zat heel het restaurantje vol, duidelijk een hele populaire en drukke tent! We hadden zin om te snoepen en er waren zo veel voorgerechtjes, dat we besloten alleen maar voorgerechtjes te nemen. We hebben er wel zeven besteld en gedeeld, de meeste met gegrilde aubergine erin want dat kunnen ze zo lekker bereiden in deze streken. We hebben heerlijk gesmuld, en afgesloten met een zoete lekkernij die in Rusland “nak nak” heet en hier “chak chak”: gefrituurde deegslierten die daarna in een honingsiroop geweekt worden. Weliswaar niet zo verrukkelijk als de nak nak uit de Russische deelstaatTartaarstan, maar desalniettemin toch nog erg lekker!

We hebben om 19:30 afgerekend en zijn helemaal tevreden terug naar het hotel gerold! Daar hebben we wat thee gezet en gerust, tot we rond 21:30 zijn gaan douchen. We lagen rond 23:45 in bed, weliswaar moe maar we hadden geen echte slaap – nog een beetje jetlag, denken we, want het is hier 4 uur later dan thuis. Balen!

free counters