APRIL 2019: RONDREIS WEIDS KAZACHSTAN

Vannacht was het wat mij betreft weer eens raak: om vier uur ’s nachts kreeg ik een paar keer achter elkaar flinke diarree, en ook nog eens keelpijn. Nadat de diarree voorbij leek werd de buikpijn die ik had ontwikkeld gelukkig wel iets minder. Niets raars met het eten op zich, maar ik begin te denken dat mijn darmen op vermoeiende reizen gewoon niet zo goed meer tegen erg eenzijdige andersoortige keukens kunnen (zoals bijvoorbeeld de Kazachse keuken, met zijn nadruk op vet eten…) en dat ze op gegeven moment gewoon verlangen naar een regelmatige portie havermoutpap of zo, iets wat me ook goed geholpen heeft om mijn darmflora en –fauna te herstellen na de erg eenzijdige kookkunsten van de kok op het vrachtschip 4 jaar geleden. We gaan het de volgende reis eens uitproberen met cruesli of mueslirepen of zoiets!


Ik heb bij het opstaan rond 8 uur in ieder geval maar een immodium ingenomen, en nam me voor om een licht ontbijt te eten met yoghurt en zo. De blonde dame van gisteren zagen we vanochtend met weer een andere man, nu weten we het redelijk zeker, ze is vast een of andere sjieke (en ongetwijfeld dure) escortdame of zo! Het eetzaaltje zat propvol vanwege een groep Duitsers die gisteravond aangekomen waren, en Hans en ik schoven dus maar aan bij een tafeltje met twee Duitsers, die zichtbaar schrokken van de vreemden die opeens bij hen kwamen zitten (op zich een redelijk normale handeling in een drukke ontbijtzaal), maar ook weer zichtbaar een beetje relaxte toen Hans ze in het Duits aansprak! Ik besloot maar dezelfde tactiek toe te passen als tijdens mijn voedselvergiftiging vorig jaar in Afrika: even een dagje of twee (voor zover mogelijk!) zoet, vet, vlees, zuivel en sterke smaken te vermijden.

Om 8:45 waren we uitgegeten en liepen naar de lift om onze spullen te halen – er stonden ook een paar Duitsers maar die wilde niet met ons in de lift samen, vonden dat duidelijk te druk. Tja dan sta je lang te wachten! Om 9 uur vertrokken we de stad uit.

Eerst reden we naar een bazaar, maar die bleek nog gesloten – het leek ons sowieso niet zo heel erg spannends, wij denken bij het woord “bazaar” automatisch aan iets exotisch en ouds uit Arabische Nachten, maar het is gewoon het woord voor marktplaats en hier was het dus zo te zien een verzameling winkels met moderne spullen en verder alles wat je in Nederland in de supermarkt of het winkelcentrum zou kunnen kopen. Omdat Zadra het te lang vond duren om te wachten tot de markt openging (ergens rond 10 uur of 10:30 begreep ik) besloot ze ons eerst naar het Aisha Bibi mausoleum buiten de stad te brengen.

Daar liep in de regen een hele mooie grote scarabee die ik op mijn en Hans zijn hand heb laten lopen, een heel grappig gevoel. Zadra keek gruwend toe, hoe wist ik dat die kever niet gevaarlijk was? Tja, euh, gewoon, omdat hij dat niet is, wil je hem even aanraken? Dat hoefde gek genoeg niet! Ze keek me verder wantrouwend aan en hield redelijke afstand zolang ik de kever op mijn hand had, bang dat ik hem alsnog in haar haar zou gooien denk ik!

Het mausoleum was flink gerestaureerd, maar gelukkig was er nog één muur aan de achterkant origineel, met mooie bakstenen in allerlei patronen gebakken. Hans en ik hebben er een rondje omheen gelopen en zijn toen weer langzaam terug naar de bus geslenterd om daar uit de motregen te gaan zitten, en we moesten lachen, want wij en de jongere Belgische dame waren alle drie min of meer tegelijk teruggelopen naar de bus, en zaten als jongsten van de groep als eerste dus terug in de bus te wachten tot we weer konden vertrekken! Ondertussen keek de chauffeur een film op zijn mobiel, zo te horen een spannende soap…

Toen we hier klaar waren vroeg Zadra nog of we terug naar de markt wilde gaan of doorrijden, en iedereen was redelijk unaniem dat we niet naar de markt hoefde, dus reden we door naar de Berikkara kloof. Hier stapte we uit in een soort verlopen Sovjet zomerkamp/recreatieparkje, in de regen en miezer. Het leek verlaten maar er was duidelijk pas onlangs nog een overduidelijk gezellig feest geweest met veel wodka, de stoelen stonden nog scheef in een soort feesttent en de flessen wodka waren netjes bij de ingang verzameld. Het was eerst onduidelijk waarom we stonden te wachten, maar dat bleek voor de lokale gids te zijn, die nog “in de bergen was”.

Uiteindelijk verscheen hij, een vrolijk, stevig gebouwd en relatief kort mannetje, die schijnbaar een hele kwieke 71 jaar oud was. Hij verdween nog even een gebouwtje in om laarzen aan te trekken, en Zadra had bij een schoonmaakdame van het oord twee plastic zakken geregeld die ze nu over haar schoenen aan het binden was, en wij stonden er maar een beetje verloren bij, terwijl ze naar de schoenen van een van de Belgische dames wees en droog zei dat die schoenen van haar “vernield” zouden worden. Ja maar, ik heb geen andere schoenen bij zei de Belgische dame. Zadra haalde met een vriendelijke glimlach haar schouders op, niets aan te doen. Slik. Een beetje vreemd wel, maar niet verrassend gezien hoe weinig communicatief Zadra was in de omgang.

Het regende en miezerde en opeens gingen we lopen, zonder uitleg hoe en wat dus iedereen stapte maar braaf achter Zadra en de gids aan. Ik voelde me behoorlijk slap vandaag en eiste toen we net onderweg waren en zo te zien de bergen in zouden gaan, dat we even stopte zodat Zadra aan de gids voor mij kon vragen hoe lang we eigenlijk gingen wandelen en hoe ver en wat nu eigenlijk het plan was! Ik had namelijk gewoon niet de energie en het vertrouwen in de immodium om een lange zware wandeling te gaan maken! Zadra overlegde en uiteindelijk was het oordeel dat we een uur heen en terug zouden gaan lopen, over niet al te zwaar terrein. Dat was op zich te overzien, dus ik besloot maar mee te gaan.

Het werd een mooie maar barre tocht van een uur heen en weer in de regen door een smalle groene vallei met een snelstromende rivier, en de heuvels vol geelgroene struiken, helaas net allemaal uitgebloeide wilde tulpen, en beginnende stokrozen, wilde geraniums, koningskaarsen en nog veel meer planten. Prachtig gebied, maar door de regen wel iets minder indrukwekkend en natuurlijk ook nogal glad om te wandelen!

Het was niet precies duidelijk waar de wandeling naar toe leidde en op gegeven moment werd het lopen steeds moeilijker en moesten we over glibberig gras, boomstammen en stenen en bladeren klauteren naast een snelstromende rivier onder ons, en gleed de vrouw van het Belgische echtpaar uit, die toch ook wel duidelijk een ervaren wandelaarster was. Ze kwam gelukkig redelijk goed terecht en ik draaide me om en hielp haar overeind omdat ik voor haar gelopen had en haar hoorde gaan. Haar man stond achter haar, en stak geen vinger uit. Misschien bevroren door de schrik van haar val?

In ieder geval, we waren het onderhand allemaal goed zat en wilden niet verder. Dit was geen leuke relaxte wandeling, maar een barre, natte tocht naar niets. De vrolijke 71-jarige gids van de kloof moedige ons uiteindelijk toch nog 10 meter verder naar een uitzicht waar hij zo trots op was, een op zich niet onaardige rotsflank, en toen draaide we ons allemaal om en stapte terug richting het recreatieparkje, terwijl hij net zo vrolijk achter en voor ons uit terug huppelde naar het beginpunt. We waren pas net op weg of Zadra gleed uit, en deed zich duidelijk best pijn – de man van het Belgische echtpaar was nu wel in staat om haar te hulp te schieten, lachen!

Gelukkig, wetende dat we terug aan het lopen waren, ging de terugwandeling beter dan de heenwandeling en al gauw kwamen we bij de randen van het recreatieparkje aan.

Eenmaal terug in het recreatieparkje begonnen mijn darmen opeens te borrelen, een slecht teken dus ik ben gauw naar een hurktoilet aan de rand gelopen terwijl de rest doorliep naar de lunch, en inderdaad, ik had weer diarree. Waarschijnlijk deels ook van de toch wel aanzienlijke inspanning van zonet. Ik heb nog maar een immodium voor de zekerheid geslikt en ben toen de rest achternagelopen.

We kregen in een van de gebouwtjes een lunch aan een tafel die zo vol stond met beleg, brood, fruit, snoep, thee, limonade, salade en koekjes, dat wij er amper nog bij konden! Ik voelde me erg slap vandaag en was daarom ook blij met de bananen op tafel en het lekkere zachte verse brood (het meeste brood hier is oudbakken en hard), en heb vooral daarvan mijn lunch gemaakt, samen met de bouillon en een aardappel van de soep die we nog kregen, en wat korrels rijst van de gigantische borden in de olie drijvende plov die ook nog kwamen. Ondertussen was een fles wodka opengetrokken die gedeeld werd (en opgedronken) met de andere vijf van onze groep en de lokale gids van deze kloof, die zo mogelijk nóg vrolijker werd! Onze chauffeur en Zadra dronken er niets van.

Onze nieuwe chauffeur rijdt zo rustig en netjes, dat we vaak het idee hebben dat hij heel langzaam rijdt… Na de lunch reden we verder richting Shymkent, ondertussen nog even bij een bushokje stoppend zodat we een grote vis konden bewonderen die een vrouw met gouden tanden daar te koop aanbood. De chauffeur moest op gegeven moment een rare maar legale U-bocht beweging maken op de snelweg om op de andere weghelft te komen zodat hij daar kon tanken – dat zien we in andere landen wel meer, de U-bocht als legale manoeuvre. De man van het Belgische echtpaar die tijdens de lunch had lopen pochen dat de wodka slappe hap was lag nu de hele rit voor pampus te slapen – schijnbaar was ie dus toch iets sterker dan hij zelf gedacht had! Voor de rest heeft iedereen ook wel kleine dutjes gedaan onderweg.

Rond 16:45 uur kwamen we aan in Shymkent, en stapte uit de bus en in een prachtige hotellobby – iedereen was op slag verliefd, dit ging vast comfortabel worden! Zadra stapte naar de receptie en we merkte dat niet alles even vlot liep als het zou moeten. Inderdaad, helaas, het werd hem niet: er was een regerings-congres in de stad waardoor het luxe hotel dat Zadra ons en zichzelf oorspronkelijk graag had gegund vol zat, en dit bijna even luxe hotel dat ze als alternatief geboekt had onderweg had een fout met de boeking gemaakt, dus hier konden we ook niet terecht, helaas.

Terwijl we een gratis kopje koffie en thee kregen in het cafeetje in de lobby en nog even konden internetten werd er door de receptie druk gebeld naar andere hotels, wie er nog plek had voor 8 man voor 3 nachten in 5 kamers, ten tijde van een regerings-congres…

Uiteindelijk konden we rond 17:15 weer met onze spullen terug in de bus stappen en een paar kilometer verder rijden naar een ander, meer dan prima hotel met uitstekende service, dat alleen wat saaier leek dan de blinkende lobby van zonet!

We kregen ook hier weer een gratis kopje koffie want de kamers moesten nog even gauw voor ons klaargemaakt worden. Maar toen we eenmaal terecht konden waren de kamers keurig netjes en schoon en het bed was goed, dus we waren best tevreden. Plus het was een hotelkamer die meedenkt met de reiziger, met ruim voldoende horizontaal oppervlakte voor ons om onze bagage en losse spullen op uit te spreiden, fijn!

We hebben gelijk onze natte schoenen en sokken van het lopen door het natte gras uitgetrokken, en Hans heeft schoen voor schoen geföhnd in de badkamer tot ze droog waren, dat duurde wel 20 minuten per schoen! Om niet helemaal gek te worden deed hij ondertussen een beetje surfen op zijn mobiel…

Om 19:30 vertrokken we (met zo goed als droge en heerlijk warme schoenen) als groep naar een eetcafé vlakbij waar we op eigen kosten zouden eten – Zadra had aangebonden om ons hiernaartoe te brengen omdat het hotel iets buiten het centrum lag.

Ik was nog voorzichtig met wat ik at maar voelde me sinds de lunch een stuk beter, en nam een kom pelmeni-soep (een soort ravioli in bouillon) omdat ik wist dat dat vullend maar redelijk neutraal was, en Hans nam een sjasliek die je in een vitrine kon aanwijzen en samen namen we ieder een bakje friet en een gedeelde aubergine salade. Tenminste, dat hebben we allemaal met moeite uit Zadra gekregen want eigenlijk was ze niet echt van zins om ons meer dan alleen de sjasliekken te laten zien. Gelukkig kregen we een Russischtalig menu op tafel waar ik in het Cyrillisch alfabet bepaalde dingen in herkende zoals friet (“fri”, gemakkelijk!), soep (“sopa”), pelmeni en salade (“salat”). Door aan te dringen op deze dingen wilde ze dan uiteindelijk wel, met tegenzin, de verschillende opties vertalen voor ons zodat we wat andere dingen konden bestellen dan alleen de sjasliekken.

Het Kazachse Cyrillische alfabet bevat overigens NOG meer tekens dan het Russische Cyrillische alfabet, dat al ruim 30 tekens bevat! Maar ik merk dat ik al veel meer (Russische) tekens ken dan toen we in 2013 op de Volga voeren, en ook al weer meer dan toen we in 2016 met de Transsibdoor Rusland reisden. Ik denk dat ik onderhand ongeveer drie kwart van het alfabet ken, en daarmee ook ongeveer weet hoe ik woorden moet uitspreken, omdat Cyrillische tekens een vaste klank hebben onafhankelijk van hoe ze in een woord gebruikt of gecombineerd worden. En Hans kent onderhand een goede selectie algemene zinnetjes en frases zoals goedemorgen en dankjewel en mooi weertje vandaag he? En natuurlijk de zin “ik spreek geen Russisch” – ook heel handig, vooral als hij net een kort gesprekje heeft gevoerd met de zinnetjes die hij wel kent, en als antwoord een stroom van rap Russisch over zich heen krijgt!


Het valt ons op dat de tafels niet afgeruimd worden tenzij de lege borden echt op de grond dreigen te vallen of zo, dat lijkt een soort van respectvolle “niet de klant willen storen tijdens het eten” houding, heel apart. En ook typisch in onze ogen, voorgerechtjes, soep, salade en hoofdgerecht worden willekeurig tegelijkertijd gebracht, vaak ook centraal op tafel gezet en dingen als sjasliekken worden allemaal opgestapeld op één bord gebracht. Het lijkt zo te zijn dat mensen gewend zijn alle gerechten onderling te delen. We moesten dan ook goed opletten dat met name onze aubergine salade niet bij de verkeerde mensen weggezet werd want er reikte al vrolijk iemand naar toe zo van dat ziet er lekker uit! Ja inderdaad ja, en het is van ons dus afblijven…


Er was bij het afrekenen wat gehannes met het bedrag, omdat alles op één rekening stond en ieder dus zijn deel moest bijleggen. De Belgische dames en wij hadden alles op de cent uitgerekend en op tafel gelegd, inclusief de gedeelde bijdrage voor brood, maar met name het oudere Belgische echtpaar leek maar wat te doen, waardoor het lange tijd niet lukte om het totaalbedrag aan cash hoog genoeg te krijgen. Wij en de dames hebben op gegeven moment ons geld op tafel gelegd en ons aan de discussie onttrokken, zoek het maar uit wij hebben precies berekend wat we uitgegeven hebben. Wat een gedoe altijd zoiets! En het is nooit genoeg, dat is ook altijd het frustrerende. Als men nou te veel weg zou leggen was het gemakkelijk… Maar Hans en ik hebben voor omgerekend 15 euro samen uiteindelijk best lekker gegeten. Eindelijk kregen we de rekening kloppend, al moesten wij nog wat extra bijlappen omdat Zadra vergeten was dat de servicekosten 15% in plaats van 10% waren.


Onze chauffeur, een grote stille Afghanistan veteraan, had niet met ons meegegeten maar wel twee grote glazen bier opgedronken, maar dat was geen probleem, hij had namelijk een tweede chauffeur geregeld om hem en ons terug te brengen zodat hij lekker dat biertje kon nemen vanavond. Netjes! Door het gehannes met de rekening reden we pas rond 21:45 weg van het cafeetje, en we waren rond 22 uur terug op onze kamer, pffff. Ik had onderweg naar binnen bij receptie gevraagd om wat zout voor mijn keel te spoelen, en we waren verrast over hoe goed er Engels gesproken werd. We waren nog maar net op de kamer of er werd al geklopt en stond iemand met een zoutvaatje voor me.


Hans heeft nog een spelletje op de laptop gespeeld en rond 23:45 zijn we gaan slapen, moe van vandaag!

free counters