Dag 30 dinsdag 24 februari 2015: Singapore aan land, 0 km – Japanse begraafplaats

Het hotel was erg gehorig en sommige mensen leken regelmatig met hun deuren te slaan. Hans en ik lagen ook veel te dromen en het was dus een onrustig nachtje. We hebben besloten eens uit te slapen, en stonden pas om 8:30 op! We wisten al dat we nog een nachtje moesten blijven, en besloten vandaag dus op ons gemak richting de Japanse begraafplaats te gaan; dat zou wat meer tijd kosten, aangezien we niet alleen met de metro moesten, maar ook nog ruim een half uur vanaf het station kriskras via een aantal woonwijken er naar toe moesten lopen, maar we hadden de tijd. Ik had wel voor de zekerheid de route op mijn telefoon op google maps opgezocht, en omdat ik geen internet had onderweg en niet het risico wilde nemen om de pagina kwijt te raken, heb ik van iedere verandering in de route vanaf het station een printscreentje gemaakt met de telefoon, zodat ik gewoon van de plaatjes de route alsnog in elkaar zou kunnen puzzelen.

Bepakt met onze petjes, wat nootjes en blikjes fris uit de minibar en wat water zijn we rond 9 uur weer naar het station gelopen. Omdat we redelijk zeker wisten dat we niet nog verder rond gingen zwerven door Singapore (we voelde onze voeten nog van gisteren, vooral Hans!) hebben we gelijk een retourtje gekocht; voor de prijs maakt het niet uit maar het is gemakkelijker. De metro was vandaag in ieder geval nog gemakkelijker dan gisteren; gewoon instappen en blijven zitten tot we bij onze halte waren. De treinreis ging erg soepel, en we stapte in Huagang station uit. De roltrap bracht ons naar de entree, een afdakje over de trappen midden in een groot grasveld tussen de hoge torenflats; meer niet eigenlijk. De rest van het station (grote ruime lichte hallen) zat ondergronds. We hebben ons even eerst moeten oriënteren op de omgevingskaart die er hing, want de straatnamen waren hier alleen maar “Avenue no.2” of “Avenue no.10” dus het was even zoeken naar de juiste avenue!

Terwijl we liepen kwam een groot propellervliegtuig over de stad vliegen, en dropte ongeveer 10 parachutisten. We hebben het vliegtuig nog verschillende keren langs zien komen deze ochtend, en iedere keer werden er parachutisten gedropt! Nadat we via Central, 10th en 2nd Avenue gelopen waren moesten we via een klein pad een woonwijk grenzend aan 2nd Avenue induiken. Ik had me van te voren nog afgevraagd wat voor soort wijk we doorheen zouden moeten lopen, het bleek een wijk voor rijke Chinezen te zijn. Rijk, omdat het lage torenflats waren en zelfs twee onder een kap, en zo te zien grote woningen, en Chinees omdat er nog overal voor het Chinese Nieuwjaar versieringen hingen. Op de stoep van wat op een soort wijktempeltje leek lag zelfs een groente- en fruitoffer in de vorm van een draak. En we zagen op de dashboards van een hoop auto’s twee mandarijnen/sinasappels naast elkaar staan.

Dankzij de printscreentjes was het eenvoudig om de Japanese Cemetery Park te vinden, de grootste Japanse begraafplaats in Zuidoost Azië met meer dan 29.000 vierkante meter, ingeklemd tussen de lage luxe flats. Het is opgericht in 1891 door een Japanse bordeeleigenaar in Singapore op zijn eigen land om “vrouwen die aan lager wal geraakt zijn en overleden” te kunnen begraven. Hoogstwaarschijnlijk dus prostituees van zijn en andere bordelen. Later kwamen we een ander bord tegen waarop stond dat er ook meisjes begraven lagen die in de Meiji periode uit arme huishoudens in Japan kwamen en verkocht werden om te werken in Zuidoost Azië – het een zal ongetwijfeld met het andere te maken hebben gehad. Niettemin werd de begraafplaats al gauw als algemene begraafplaats voor de Japanse gemeenschap in Singapore gebruikt, en dus ook in de Tweede Wereldoorlog voor soldaten en burgers. In 1973 besloot de Singaporeaanse regering dat er in deze begraafplaats en 41 andere begraafplaatsen niet meer begraven mocht worden. Ongetwijfeld dat er een hoop Singaporeaanse projectontwikkelaars dolgraag dit stukje land in handen willen krijgen, het is voor deze stad een enorme lap grond waar een hoop mooie torenflats op gebouwd zouden kunnen worden!

De begraafplaats was erg mooi, met grote oude tropische bomen waarvan een hoop in bloei stonden, en over de looppaden stonden bogen helemaal begroeid met roze bloeiende bougainville. De graven waren redelijk ruim opgezet en varieerde van alleen een klein granieten paaltje voor mensen die geen steen konden betalen of misschien ongeïdentificeerd waren, tot grotere monumenten. Bij sommige stond een klein potje of soms zelfs gewoon een rode baksteen waar gaatjes in zaten waar wierookstaafjes ingezet konden worden, en bij eentje lag een kraanvogel gevouwen van zilver papier – met een steentje erop om te voorkomen dat het wegwaaide.

De begraafplaats leek een beetje onderkomen maar desondanks toch wel liefdevol onderhouden, en toen we een rondje gelopen hadden kwamen we bij een soort herdenkingstuintje waar op iedere steen een lijst namen van donoren uit dat jaar stond. Tien jaar geleden was de lijst nog maar een kwart of minder van wat hij in 2014 was geweest!

Opeens kwamen we iets tegen waar we allebei om moesten lachen: een frisdrankautomaat! Die zagen we tijdens onze reis in Japan vorig jaar echt op iedere straathoek, zelfs tussen velden in op het platteland; koude en warme drankjes. Hier was het een gekoelde automaat; en we hebben het hier in Singapore nog geen een keer gezien, maar het is dus iets typisch Japans! Verder stond er nog een typisch Japanse schrijn met een altaar waar een tros gevouwen kraanvogels aan hingen, en een bak ervoor waar je geld in kon gooien en een wens doen, net als in Japan. Er was hier ook een plattegrondje van de begraafplaats en uitleg wat je waar kon vinden – alleen helaas in het Japans dus daar hadden we niet veel aan. Maar er stond een tekeningetje van een militair bij het gedeelte waar we net geweest waren, dus daar moesten we straks nog even kijken.

Toen we nog wat verder liepen kwamen we bij een groot monument met drie aparte stenen, een tafel en wierookhoudertje ervoor en een houder voor bloemen ernaast. Op het “offerblok” bij de middelste steen lag het vol met Japanse stuivers en dubbeltjes – de stuivers geven een toegang van de geestenwereld naar deze vanwege het gat erin en ze brengen geluk omdat “vijf yen” “go-yen” is in het Japans, en dat klinkt hetzelfde als het Japanse woord voor geluk. En toen we er langs liepen zagen we dat achter het offerblok een stuiver lag met een heel klein zakje vastgeknoopt eraan; een wel heel persoonlijk en bijzonder offer of wens of gebed dus…

We voelden onze voeten onderhand behoorlijk en hadden dorst in de hitte, dus we hebben op een van de herdenkingsbankjes plaatsgenomen en een kleine pauze gehouden; nootjes, een blikje fris en wat water. Toen we weer opgeknapt waren vonden we de Engelse versie van de Japanse plattegrond; het grote monument met de drie stenen was een herdenkingsmonument voor de slachtoffers van de Pacific War, zoals het gedeelte van de Tweede Wereldoorlog dat zich in Azië afspeelde genoemd wordt. Vandaar de vele muntjes! Het graf van de militair bleek van field marshal count Terauchi te zijn, de supreme commander voor de manschappen in Zuidoost Azië tijdens de oorlog, die na de oorlog in 1946 aan ziekte is overleden. Het grote beeld bij de ingang bleek te zijn ter nagedachtenis aan 41 Japanse burgers die overleden in Jurong interneringskamp na de oorlog terwijl ze wachtten om terug naar Japan gestuurd te worden. Ik had op internet ook gelezen dat er oorlogscriminelen begraven waren, maar dan zou je al precies moeten weten hoe ze heten in het Japans om ze te vinden, want die worden waarschijnlijk niet per se als zodanig gezien door de Japanners zelf.

Terug thuis in Nederland vonden we op de website www.tracesofwar.com nog wat meer informatie over het Tweede Wereldoorlogaspect van deze begraafplaats: "Op de Japanse begraafplaats van Singapore is de as begraven van 10.000 Japanse oorlogsslachtoffers. Daarnaast is er een monument voor de as van 135 oorlogsmisdadigers die zijn geëxecuteerd in Singapore, en een monument voor 79 oorlogsmisdadigers die in Maleisië zijn geëxecuteerd. Een apart grafmonument ... is er voor de as van Field Marshal Count Terauchi Hisaichi, opperbevelhebber voor bezet Zuid-Oost-Azië. Hij werd als oorlogsmisdadiger doodgeschoten in november 1945. Daarnaast zijn er 41 Japanse burgers begraven die stierven in interneringskamp Jurong vlak na de Japanse overgave.". Deze informatie is hier terug te vinden: http://nl.tracesofwar.com/artikel/8891/Japanse-Begraafplaats-Singapore.htm.

We hebben nog een klein rondje door de begraafplaats gedaan en zijn rond 11:45 weer teruggelopen richting de metro. De terugweg was erg eenvoudig, je hebt dan toch een beetje een idee van waar je gelopen hebt en het lijkt daardoor korter. Na een half uurtje waren we bij de metro en rond 13 uur kwamen we aan in Harbourfront. We besloten even het winkelcentrum in te lopen en vonden de kleine foodcourt van gisteravond weer terug om te lunchen van een deel van ons overgebleven cash. Ik zag in de drukke foodcourt dat ik gebeld was door een vreemd nummer, vermoedelijk van de agent, en toen ik terugbelde bleek hij te willen checken of 8:30 ophalen voor ons ok was; we gingen er eigenlijk van uit dat we geen keuzemogelijkheid hadden in de ophaaltijd, maar inderdaad, 8:30 was prima!

‘S avonds rond een uur of 19 zijn we weer de shopping mall ingegaan, waar we een tijdlang rondgezworven hebben; wat is het een groot en doolhofachtig complex! We vonden een soort Japanse Action+Blokker+Hema, waar alles 2 SGD kostte en je alles van visgerei tot servies kon kopen; erg grappig om daar rond te kijken. We overwogen om een dim sum maaltijd te nemen in een Chinees dim sum restaurant dat er erg goed uit zag, maar er stond al een rij want er waren beperkte plekken beschikbaar vanwege een zakenfeestje (en Chinees Nieuwjaar).

Dus zijn we naar buiten geslenterd. Op het dak van de mall was namelijk een soort stadspark gemaakt, met paden, vijverpartijen, doorkijkjes de mall in, en plantengroepen! We konden over het dak helemaal naar de havenkant lopen waar er een mooi uitzicht was over een piepklein stukje vrachthaven, de stad, de cruiseschepen terminal en in de verte de kabelbaan. Terwijl we rondliepen zagen we opeens iets wat ook op een foodcourt leek, Foodrepublic, en we hadden onderhand behoorlijke honger dus we gingen kijken of we daar ons cash op konden maken… Het bleek een hele grote foodcourt te zijn, overwegend Aziatisch met een klein beetje (Aziatische interpretatie van) Westers. We zijn uiteindelijk voor een verse noodlemaaltijd gegaan waar de noodles met een soort kaasschaaf zo vers van een blok deeg de pan in geschaafd werden. Erg lekker!

Na nog wat rondzwerven op het dak en in de mall vonden we een enorme supermarkt. We hadden nog 7,80 SGD over dus besloten eens te kijken wat we daarvoor nog konden vinden… En sowieso is het altijd wel leuk om in een supermarkt rond te kijken. We vonden Chinese spekkoek in de aanbieding vanwege Nieuwjaar, en drie blikjes ananas; en hadden daarna nog maar 10 cent over! Een van de blikjes ananas werd ons toetje ‘s avonds, en daarna hebben we lekker koffie gedronken, gedoucht, geinternet en het beetje bagage dat we uitgepakt hadden weer ingepakt (eigenlijk vooral de elektronica en een klein tasje die ik apart had gemaakt met ondergoed en wat spullen zoals deo en tandenborstels). En vroeg naar bed want we waren moe en hadden geen voeten meer over. Hans zijn voeten deden zelfs flink zeer, die hebben rust nodig!

free counters