2019-2020: Eilanden, Kapen en Fjorden Wereldcruise

HOME
ROUTE
LANDEN
MV ASTOR
AAN BOORD
2021 SLOOP
WERELD

Dag 2: maandag 16 december 2019: op zee, 719 km gevaren [Nulmeridiaan]

Het is heerlijk om op een beetje deining te slapen, maar het is ook weer even wennen aan het feit dat je bed beweegt, dus ondanks dat we kapot waren hebben we een beetje onrustig geslapen. Op zich was het echter wel een redelijke nacht geweest, maar we hadden af en toe toch wel de enigszins ruwe zee gevoeld en waren daarvan wakker geworden.


Om 7 uur waren we wakker en we besloten iets later op te staan en even naar de sportzaal te lopen helemaal boven op dek 8, om te kijken hoe dat eruit zag. Het was een net klein zaaltje mooi met uitzicht naar buiten, en niet zo overdreven druk als op de Columbus toen; dat leek wel redelijk te doen te zijn. Hans wil af en toe gaan proberen om wat te sporten, ik heb voorlopig aan het lopen en de trappen die we af en toe toch nemen meer dan genoeg. We gaan namelijk vanwege mijn conditie nog niet zo fanatiek met de trap als we deden bij de Columbus, maar pakken regelmatig de lift. Het is niet anders helaas!

Om 7:30 stapte we een nog bijna leeg restaurant in om te gaan ontbijten. Het ontbijt in het Waldorf restaurant op dek 6 is een uitgebreid buffet waarbij je ook nog eitjes naar wens kunt laten bakken. Lunch is schijnbaar een saladebuffet met menu á la carte, en ’s avonds is het ook á la carte. In het Ubersee buffet-restaurant een verdieping hoger zijn alle drie de maaltijden buffet-stijl. Overigens vonden we het buffet-restaurant er een stuk aantrekkelijker uitzien hier op de Astor dan op de Columbus. Daar was het “eet-eiland” veel mooier en groter, maar als je dan met je bordje een plekje moest gaan zoeken om te eten was het verder net een grote kantine. Hier is het buffet-gedeelte weliswaar noodgedwongen kleiner, maar is het zitgedeelte veel gezelliger en uitnodigender ingericht; zo hebben we gistermiddag met ons kopje thee en koffie prima gezeten aan een tafeltje aan het raam, en viel het ons op dat de zitplaatsen gedekt werden met bestek en een stoffen servet, alvast voor het avondeten. Dat is pas uitnodigend!

We hebben ’s ochtends lang nagetafeld en na het ontbijt zijn we verder gegaan met het schip verkennen. De openbare ruimtes van het schip zijn al redelijk versierd voor de kerst, met kerstboompjes, kransen, kerstballen en we kwamen nu zelfs een compleet kerstdorp van peperkoek met rijdend treintje tegen, van het “keuken-team”! Leuk! We zijn helemaal tot de derde verdieping gegaan, waar er een welness centre is met binnenzwembadje en sauna. Het zag er goed uit, alleen het zwembad was nog maar half gevuld vanwege de ruwere zee.

Rond 9:30 waren we terug in onze hut en hebben even gerust en Hans heeft de boel opgezet om films te gaan kijken – hij heeft daarvoor speciaal de oude laptop van zijn moeder meegenomen, wat een vreselijk oud traag ding is, maar wel nog in staat is om goed films af te spelen. Dat is handiger dan zijn nieuwere en ongetwijfeld mooiere tablet, want die heeft geen standaard en moet hij steeds vasthouden, en de laptop kan hij veel gemakkelijker stellen tot de gewenste stand. Het werkte allemaal prima en ik zat ondertussen lekker met de route op onze eigen laptop te knutselen, tot het kamermeisje “Ruslana” op de deur klopte of ze de kamer kon gaan doen. Graag! Dus we zijn weer een klein ommetje gaan lopen en omdat het 11 uur was geweest besloten we te kijken bij het buffet-restaurant, waar er tussen 10:30 en 11 uur ’s ochtends schijnbaar bouillon geserveerd wordt. We waren daar net te laat voor maar pakte maar wat thee om bij een van de ramen te zitten, en hebben lekker gekletst tot een Nederlandse vrouw naar ons toe stapte, ze herkende ons van de Columbus. Ze kwam bij ons zitten en we hebben nog wat over reizen en zo gekletst tot het 12 uur was.

Om 12 uur zijn we naar onze hut teruggegaan om nog even te plassen, en ondertussen deed de kapitein via de intercom zijn dagelijkse praatje over het weer, de positie van het schip en de zee-omstandigheden. Toen zijn we naar het restaurant gegaan voor de lunch. Toen Hans en ik al aan het eten waren zagen we Reba en Helmut het restaurant binnenkomen en die kwamen bij ons zitten. Het hoofdgerecht dat Hans en ik gekozen hadden was een lekkere kippenspies met een kruidige saté-saus. Helmut koos ervoor om wat kaas en salami van het saladebuffet te pakken en hij had ook opgemerkt dat er toetjes stonden, dus grote zoetekauw als hij is zat hij al gauw aan zijn derde toetje! Wij hielden het gewoon netjes bij ons ene bestelde toetje…

Het eten was best lekker en volgens hetzelfde model als op de Columbus, kleine nette porties, maar we waren verbaasd en een beetje teleurgesteld dat er geen kraanwater geschonken werd bij de lunch – bij het ontbijt was de thee en koffie onbeperkt verkrijgbaar, en gisteravond bij het avondeten kregen we toen we erom vroegen kraanwater, maar het werd ons nu met verontschuldigingen door de ober en de bar-ober verteld dat ze helaas geen kraanwater mochten schenken, alleen flessenwater. Thee "toe" was dan weer wel geen probleem, gek genoeg.

Rond 13:30 zijn we terug naar de hut gegaan, en ben ik al gauw een dutje gaan doen. Ik was behoorlijk moe en heb geslapen tot 15:30. Hans heeft in die tijd ook even zijn ogen dicht gehad, lekker een klein dutje! We hadden toen we weer wakker waren wel zin in wat lekkers en zijn daarom naar het buffet-restaurant gegaan waar van 15:30 tot 16 uur gebak en sandwiches geserveerd worden, en het verbaasde ons hoe druk het was! We hebben lekker een toastje met een dikke dot Boursin en een stukje zure haring erop gepakt, en een puntje aardbeienbavaroiscake om te delen, en ieder een mok thee, en zijn terug naar onze hut gegaan om het op te eten want het was zo druk in het buffetrestaurant, dat er haast geen tafeltje vrij leek te zijn.

Het is nog een beetje wennen en onze plek vinden, het is natuurlijk ook nog maar de eerste dag en we zijn nog moe en gestrest van de laatste tijd, plus het voelde niet echt fijn dat we geen water kregen bij de lunch. (even ter verduidelijking een driekwart liter flessenwater kost meer dan 3 euro). Dat kan namelijk een teken zijn dat andere dingen ook een probleem kunnen worden. Maar goed, we zijn natuurlijk nog maar pas op pad en moeten er nog een beetje inkomen en onthaasten, plus het was vandaag heel de dag een grijze, donkere grauwe dag, dus afwachten maar!


Om 18 uur zijn we naar het restaurant gegaan waar we weer lekker en gezellig gegeten hebben (mét kraanwater) en toen we rond 19:45 terug in onze hut waren zag ik dat we net voorbij het nauwste stuk van het Kanaal waren, en stelde ik voor om nog even buiten op dek te gaan kijken want Dover moest aan stuurboord maar zo’n 5 km van ons vandaan liggen! Dat zou vast mooi zijn om te zien, plus we hebben al sinds we ’s ochtends voorbij Vlieland voeren geen landnetwerk meer kunnen oppikken, alleen een “zeenetwerk” dat vermoedelijk stervensduur is als je daarmee op internet gaat. Misschien konden we bij Dover nog even internetten op een Engels netwerk!

Net toen we buiten op het Promenadedek naar buiten stapte in de donkere miezerregen zagen we onder ons de loods van boord stappen en aan boord van zijn loodsbootje – wat een timing! We konden inderdaad met wat geknutsel een Engels netwerk oppikken waarmee ik nog wat appjes weg kon doen en wat foto’s van onze kleindochter binnenhalen, en de mail bijwerken. Toen we even klaar waren met internetten hebben we een klein rondje buiten gelopen voor we terug naar binnen gingen, lekker even uitgewaaid.

’s Avonds hebben we gedoucht; het is een fijne douche met een flinke hoeveelheid water zelfs al is de druk niet zo heel hoog, maar je kunt er dus lekker onder staan, de temperatuur was gelijkmatig en het douchegordijn had verzwaarde verticale stroken erin om te voorkomen dat het handtastelijk kon worden, ideaal! We hebben nog lang op bed in onze badjassen (een kleine luxe die we niet gedacht had te zullen hebben in deze hut) spelletjes zitten spelen, het dagprogramma voor morgen lezen (morgen is Captain’s cocktail en dus helaas ook gala-dresscode voor het avondeten) en typen voor het bedtijd was, wat een stuk later was vandaag, pas ná middernacht oude tijd. 10 over half 12 ’s nachts zagen we dat we over de Nulmeridiaangingen, we zitten nu dus in het Westelijk halfrond en lagen even precies onder Greenwich, Londen!

Het was niet zo heel erg dat we laat gingen slapen, want vanavond moet de klok namelijk een uurtje terug, de eerste van vele keren de komende maanden! Vandaag is in ieder geval een gemakkelijke, ik kon mijn telefoon namelijk gewoon op Londen tijd zetten. Op de Stille Zuidzee wordt het vast wat lastiger om geschikte tijdszones te vinden.



Dag 3: dinsdag 17 december 2019: op zee, 732 km gevaren

Vanochtend zijn we rond 7:30 opgestaan – Hans was vannacht een paar keer wakker geworden maar ook weer snel in slaap gevallen gelukkig, en de beweging van de golven was minder of we waren er alweer een beetje aan gewend. Ik ontdekte dat de agenda-herinnering die ik in de kalender van mijn telefoon had ingepland voor mijn medicijnen niet meeging met het verzetten van de tijd (hij begon dus vandaag al om 7:30 te piepen in plaats van de bedoelde 8:30), en het leek er ook niet zo gauw op dat ik dat wel goed kon instellen. Dan maar de agenda-herinnering ook verzetten als ik de klok verzet. Wel heel irritant!

We zijn gaan ontbijten, vandaag geen warm ontbijtje maar yoghurt met muesli voor mij en cornflakes met melk voor Hans, met wat fruit en een beetje zalm met kruidenkaas – tenslotte hebben we op de Columbusveel te weinig zalm gegeten… We zaten aan een tafeltje aan het raam en opeens zag Hans toen we aan het natafelen waren beweging in het water – een schooltje tuimelaars, die vliegensvlug uit het water sprongen en weer verdwenen! Leuk! We hebben ze zo’n 5 minuten naast het schip gehad en toen waren ze weer weg.

We zijn na het eten naar de hut gegaan om onze jassen te halen. Hans was een sjaal vergeten mee te nemen in de bagage omdat het bij ons vertrek uit Nederland niet echt koud genoeg was daarvoor, maar gelukkig had ik een paar van de kleine dunne Mpafa-doekjes uit Botswana meegenomen als bescherming voor kwetsbare kleine elektronica zoals de Garmin en onze kostbare harde schijf vol terabytes aan films, series, muziek en boeken. Hij kon dus zo’n doekje gebruiken om net wat meer afsluiting van zijn jas bij zijn nek te geven, meer dan prima! Precies om 9 uur stonden we in de lift naar het bovendek op 8 toen de dag aankondiging gedaan werd – iedere dag om 9 uur doet de cruisedirectrice het dagprogramma over de intercom vertellen. Om 12 uur doet de kapitein dan zijn weer- en zeepraatje, en meestal om 17 uur doet de cruisedirectrice nog even het avondprogramma aankondigen. Hans had gelezen in de informatie dat er ook ’s middags een rustperiode is, van 13-15 uur, waarin gevraagd wordt om rustig te zijn op de gangen.

We hebben heerlijk uitgewaaid op wat volgens mij dek 9 is – het dek het meeste in de buitenlucht, met een wandel- en trimroute rondom de opbouw van het schip. In de wind waaien je voeten soms onder je vandaan, en is het erg fris nu met de koude winterse wind, maar in de luwte kun je prima staan. En vandaag was het weer wat opgeklaard, er waren nog wel veel wolken maar we leken de donkere regenbuien achter ons te laten en er scheen zelfs af en toe een waterig zonnetje; de temperatuur was goed en de zee glad met mooie lange rollende golven waar de Astor lekker overheen rolde. Af en toe sloeg het zeewater stuk op de boeg in een mooie boog van spray langs het schip, maar meestal rolde we er naadloos overheen. Heerlijk zo op zee uitwaaien! Rondom ons voeren vrachtschepen – sommige dichtbij, andere ver weg. Hans kon met het blote oog 14 schepen tellen, waaronder een vreemde vorm die een driemaster bleek te zijn.

We hebben een paar rondjes op dek 9 gelopen en ook af en toe op het meer beschuttere dek 8 gestaan, kijkend naar de zee en wachtend op de drie/viermaster die we geleidelijk aan het inhalen waren. Opeens zagen we activiteit in het water onder ons – weer een groep tuimelaars, die we dit keer nog mooier zagen springen en duiken! Weliswaar te snel voor de camera, maar toch altijd weer genieten om zoiets te zien. Toen de driemaster dichtbij genoeg was zag ik dat de scheepsnaam Russisch was.

Tegen deze tijd was het 10:15 en waren we meer dan voldoende uitgewaaid, dus we zijn op dek 7 het buffetrestaurant ingestapt om even te kijken – er zaten nog mensen van het ontbijt en volgens mij ook gewoon mensen lekker te zitten. Over een kwartiertje zou er schijnbaar bouillon geserveerd worden (iedere ochtend bouillon, iedere middag zoet en hartig gebak en sandwiches) maar we hadden niet zo’n zin om erop te wachten, dus we zijn terug naar onze hut gegaan om op te warmen. Hans heeft de rest van de ochtend zijn serie afgekeken en ik heb wat thee gezet en we hebben lekker een mini-marsje genomen.


Om 12 uur gingen we lunchen, we wilde eigenlijk aan een tafeltje voor 2 zitten maar die zijn populair en er zijn er weinig van, dus we besloten maar aan een tafel voor 6 te zitten. Hier wordt niet het systeem van de Columbus toegepast waarbij je naar een tafel gebracht wordt waar al anderen kunnen zitten en de eetzaal zo op die manier efficiënt ingedeeld wordt – we kunnen hier met de lunch en het ontbijt gewoon zelf naar een tafeltje lopen. Wel zagen we dat maar één helft van de eetzaal gedekt was voor de lunch. Daarmee controleren ze toch nog een beetje waar mensen gaan zitten. Reba en Helmut kwamen iets na ons de zaal binnen en kwamen ook weer bij ons aan tafel zitten.

Na de lunch zijn Hans en ik terug naar onze kamer gegaan en ben ik gaan slapen terwijl Hans zijn eigen hoogste score probeerde te verbeteren van een spelletje op de telefoon. Tegen de tijd dat ik een uurtje later om 14 uur wakker werd waren we voorbij de punt van Normandië en Cornwall gevaren en begonnen we meer in open zee te komen. De koers werd rond deze tijd gewijzigd en zo te zien kunnen we nu in één streep naar Madeira varen, wat nog ruim 2000 km moet zijn volgens de kaart. Wat een afstanden!


De rest van de middag hebben we doorgebracht met spelletjes spelen, lezen, typen, werken aan de website voor de Wereldcruisevan vorig jaar, en film kijken en we zijn vandaag sterk geweest en hebben het vieruurtje overgeslagen ondanks dat we best zin hadden in iets te knabbelen. Met name iets hartigs zoals tucs of zo, wat we ons nu realiseren dat we volledig vergeten zijn, we hebben alleen zoet bij. Maar ongetwijfeld zullen we de komende weken onderweg nog weleens een zakje chips kopen – ik weet sowieso al een winkel in Madeira en Auckland te vinden waar we vorige wereldcruise ook chips gehaald hebben!


’s Avonds hebben we ons omgekleed voor het gala-eten – de Captain’s cocktail ervoor om 17 uur, hebben we maar overgeslagen, we hadden niet zo’n behoefte om met de kapitein op de foto te gaan. Omdat het de eerste keer is dat het formeel is (zelfs nog een trapje hoger, “gala”), wisten we nog niet precies wat we moesten verwachten en heeft Hans voor de zekerheid zijn vlinderdasje aangedaan. Hij zag er super netjes uit met zwarte spijkerbroek, donkerrode bloes netjes ingestopt en dichtgeknoopt, vlinderdasje en linnen colbertje, maar ja, volgens de formele dresscode was hij nog maar net informeel gekleed… Ik had mijn citroenenjurk met een kettinkje en hoge hakken aan, waardoor mijn steunkous-been net leek alsof ik een prothetisch been had! Gelukkig werd er ook hier niet naar de kleding gekeken; we waren netjes gekleed, dat was genoeg. Goed zo, dus het vlinderdasje hoeft voortaan ook niet meer gelukkig.


We waren toen we om 18 uur bij de eetzaal waren ver de eerste, er zat nog maar een enkeling. Iedereen was zeker nog bij de Captain’s cocktail! Het menu was iets sjieker dan anders, met wat luxere ingrediënten en een tussengang met spoom, en zo te zien was er vandaag ook een Captain’s table waar de kapitein even een handje kwam geven. Reba en Helmut kwamen pas na 10 minuten samen met de overgrote meute, en door de ruwere zee zwalkte ze heen en weer door de eetzaal alsof ze meerdere glazen champagne op hadden, tot hun eigen hilariteit!

Onze obers, een Aziatische ober en een jonge Oekraïense vrouw als hulpober, beginnen al een beetje te relaxen, vinden het duidelijk wel gemakkelijk dat we Engels spreken (de meeste lijken beter Engels dan Duits te kunnen maar iedereen spreekt je keurig netjes in het Duits aan tot je aangeeft dat je Engels spreekt) en kunnen wel lachen om ons. Hans oefende wat woordjes Russisch op de Oekraïense en merkte lachend op toen het voorgerecht afgeruimd werd dat het zo lekker was dat hij wel een tweede lustte – al gauw kwam de ober opnieuw met mes en vork aanzetten en zette een tweede bordje voor hem neer!

Helmut vertelde dat ze hadden opgevangen dat er maar 380 passagiers aan boord waren – vandaar dat het dus niet erg vol leek, want de capaciteit van dit schip is maximaal 580. Dat is voor ons best fijn, maar betekent ook dat de reis bijna geannuleerd had kunnen zijn, want 300 man is schijnbaar de ondergrens waarmee ze kunnen varen!


We bleven tot 19:45 uur zitten kletsen en zijn toen naar onze hut gegaan om om te kleden en nog even een frisse neus op dek 8 en 9 te halen. We kwamen op dek 9 bij de voorkant van het dek, en zodra we binnen een meter van de reling kwamen woeien we haast weg – deed je een stapje terug dan stond je weer in de luwte van het schip zelf, een gekke gewaarwording! Na een klein rondje zijn we weer naar binnen gegaan terug naar onze hut. We kunnen niet begrijpen dat er op dit schip binnen gerookt mag worden – er is schijnbaar ergens een inpandige rookruimte, in de Captain’s Club of zoiets, maar je ruikt in de hogere trappenhuizen dus een behoorlijke rooklucht, echt heel smerig. Ook ruiken we weleens een etenslucht in onze hut, wat niet altijd even storend (want; een lekkere geur zoals versgebakken brood) is maar toch niet helemaal zoals het hoort natuurlijk. We hadden vandaag weer een chocolaatje op ons kussen, die hebben we gisteren niet gehad. Misschien is het niet iets wat we iedere dag zullen krijgen (we hebben tenslotte geen suite dit keer) maar lekker is het hoe dan ook!

We hebben de rest van onze avond in onze hut spelletjes met onze laptops en de telefoons gespeeld tot het tijd was om naar bed te gaan. Het is buiten lekker fris en droog, met dus een harde frisse wind, en we varen over een ruwere zee waardoor het schip continu beweegt. Maar het is een lekkere beweging en je kunt nog redelijk in een rechte lijn door een ruimte lopen (een van de obers keek bewonderend naar mijn hoge hakken toen ik redelijk strak rechtdoor in de eetzaal liep ondanks het rollen!). We voeren ’s avonds van het continentaal plateau af, de zeediepte ging van 30-100 meter al gauw naar 3500 meter, en toen we rond 22:45 naar bed gingen was het al naar 4560 gezakt, dat is de moeite!



Dag 4: woensdag 18 december 2019: op zee, 487 km gevaren

We hebben een slechte, onrustige nacht gehad want het schip heeft liggen rollen, duiken en zichzelf op de golven gooien – alsof we regelmatig over een boomstam voeren! We werden dus ook regelmatig wakker – of vanwege irritante geluiden (in de hut boven ons rolde iets over de vloer heen en weer, en in onze hut was het ook speuren naar tikkende, kloppende of andere geluiden), of vanwege dat je heel eventjes deels van je matras getild werd omdat het schip hard op een golf neerkwam. Op zich best spectaculair, en ook wel knap dat er in onze hut eigenlijk helemaal niets omgevallen is! Maar niet echt lekker om mee te slapen… Ook beginnen de matrassen een beetje hard aan te voelen.


Toen het vanochtend licht genoeg was om door het raam de golven te zien, snapte we waarom het zo’n onrustige nacht was geweest – wat een prachtige maar vooral ook grote hoge rollende golven kwamen er langs, letterlijk metershoog! De spray vloog zelfs soms tegen ons raam aan (we zitten op dek 4, de tweede laag ramen boven waterniveau), en de golven hadden flinke witte koppen dus we zaten duidelijk in behoorlijk stormachtig weer. We waren vannacht en nu vanochtend bezig de Golf van Biskaje over te steken, een beruchte stormen-plek, vandaar het onstuimige weer! Ook kon het schip duidelijk niet meer zo hard varen als anders, we voeren nog geen 8-10 knopen terwijl we gisteren op gegeven moment lekker aan het doorstomen waren op dit schip zijn maximum van zo’n 18 knopen.

We zijn om 7:30 opgestaan en hebben een stevig ontbijt genomen omdat je met dit weer het beste een bodempje in je maag kunt hebben – dus hebben we maar een extra broodje gepakt. Af en toe kwam het schip met een klap op de golven terecht, en op gegeven moment vloog Hans zijn jus d’orange over tafel, rakelings langs mijn mobiel maar vol over mijn broek – er kwam al een ober aan maar ik kon het wat afdeppen, je zag er niets van gelukkig en het droogde al gauw op. Straks even uitspoelen! Om 8:30 kwam de kapitein op de intercom om te waarschuwen voor het onstuimige weer en dat je je goed moest vasthouden als je door het schip bewoog, en een keer hoorde we bij een bijzonder grote klap op het wateroppervlak ook in de keuken een en ander vallen!


We hadden behoefte aan wat frisse lucht dus zijn naar onze hut gegaan om onze jassen te halen – Hans had een beetje klam zweet van de warmte aan boord en ik een licht misselijk gevoel, dus het was hoog tijd om even uit te waaien. We gingen naar dek 8, maar die was afgesloten helaas, dus via de trap gingen we een verdieping naar beneden naar dek 7 waar een van de twee buitendeuren nog open was. Hier konden we de teakhouten promenade op aan stuurboord en vonden een plekje bij de reling waar je gewaterstraald werd als je je hoofd naar voren stak! Wat een spectaculaire golven, heerlijk! De golven sloegen ver voor ons op de boeg kapot in wolken witte spray en blies dan heel de lengte van het schip naar achteren naar waar wij stonden. Het was zo erg dat ons fototoestel ook kleddernat werd van het zeewater, dus Hans stelde voor om het waterdichte toestel te halen. Hij is even naar beneden en terug naar boven gerend, en toen konden we zonder ons zorgen te hoeven maken over het toestel nog even verder filmen en fotograferen, maar vooral genieten van de lekkere frisse wind, de hoge golven, het geploeter van het schip door de golven en de hoge witte wolken spray die over ons heen vlogen. We leken alsof we met kleren en al onder een zoute douche waren gaan staan en daarna in een windtunnel gewandeld hadden!

Na een kwartiertje stevig uitwaaien zijn we terug naar binnen gegaan waar een vrouw en man in de lift stonden – de vrouw vond het duidelijk allemaal doodeng, de man moest lachen om hoe we eruit zagen. Hij sprak Duits met Hans maar bleek Nederlander te zijn; we hebben nog niet veel mensen gesproken maar denken dat er niet heel veel Nederlanders aan boord zijn. We hebben nu hem, de oudere vrouw, een echtpaar dat ik bij de terminal uit een Nederlandse auto had zien stappen, en onszelf – en verder weten we natuurlijk ook van Reba en Helmut die via Kras geboekt hebben. Voor de rest zien we af en toe twijfelgevallen die na even observeren toch Duits blijken te zijn.

Terug in de hut hebben we onszelf en de fototoestellen afgepoetst en heb ik mijn nu weer kleddernatte spijkerbroek uitgepeld en in de douche afgespoeld. Die is vanmiddag waarschijnlijk al weer droog, dat gaat zo snel in die scheeps-badkamers. Het was net 9 uur geweest en de cruisedirectrice vertelde onder andere dat het nu windkracht 9 was – volwaardige storm dus! Op de tv is een kanaal met weerkaarten en satellietkaarten van onze afgelegde route, en daarop zie je dat de golfhoogte rondom de punt van Spanje waar we nu naar toe worstelen wel 4-5 meter hoog is op het moment. Als we daar voorbij zijn, rond of na de lunch, dan wordt het misschien weer wat rustiger qua weer.

Rond 10 uur konden we onze ogen niet meer open houden en is Hans als eerste, en ik er gauw achteraan een dutje gaan doen. Ik had wel de wekker gezet voor 10:50, want dan zou de eerste lezing van deze reis zijn, een samenvatting van de route tot en met Valparaiso vanuit nautisch oogpunt. Weliswaar in het Duits, natuurlijk, maar het kon wel wat zijn dus we wilde er eigenlijk wel heen.


We schrokken inderdaad wakker van de wekker, en zijn snel in onze schoenen geschoten om naar de Astor Lounge te lopen, voorin het schip op dek 6. Daar ging het nu natuurlijk flink tekeer, we zaten in de punt van het schip. De lounge is duidelijk niet ontworpen als theater, maar als zit/klets/drink plek waar ondertussen ook ergens iets op een podium gebeurt – heel onhandig, er waren eigenlijk weinig plekken waar vandaan je echt goed zicht had op het podium. We zochten een redelijk plekje aan de zijkant en de lezing was best interessant; de lezinggever liep vlot door zijn presentatie heen, hij wist duidelijk met powerpoint te werken en had dus ook een mooie presentatie gemaakt, hij had zelfs de presentatie gisteren nog bijgewerkt met een verse foto van de driemaster die we hadden zien varen, hij had ook gewoon zijn verhaal goed voorbereid en las dus niet van het scherm maar praatte de zaal in, en had al met al een goed samenhangend verhaal dat (zelfs al verstond ik maar een deel) leuk was om naar te luisteren. Vergeleken met de lezinggevers op de Columbus was hij verreweg de beste – en hier natuurlijk de beste en vooralsnog enigste.

Hij was rond 11:50 klaar dus we hebben nog even gezeten tot het bijna 12 uur was en liepen toen richting het restaurant, waar Reba en Helmut uit een van de bars aanhaakte die ook onderweg waren naar het eten. Het ging nog altijd flink tekeer met de golven, we hingen op gegeven moment zelfs redelijk schuin en konden door de ramen aan de andere kant van de zaal alleen nog maar water zien. Af en toe maakte het schip een flinke knal op de golven, dan rolde het weer door en over de golven met de spray tot aan de ramen.

Om 13:30 waren we klaar en zijn naar onze hut gegaan om nog even te rusten. Ik ben om 14 uur naar de Admiral’s Salon gegaan waar er een kookdemonstratie zou plaatsvinden. Het was uit het programma niet echt op te maken wat er gedaan zou worden maar het had met Weinacht-bakken te maken, Kerstgebak dus. Er stonden al wat Duitse dames keurig te wachten voor de dichte deur, en ik had zo’n donkerbruin vermoeden dat niemand gekeken had of de deur open kon. Nadat ik even op het programma gecheckt had of er niet toevallig nog iets bezig was in het zaaltje wat ik zou kunnen verstoren trok ik brutaal Nederlands de deur open – ja hoor, de koks stonden binnen braaf op ons te wachten en wij stonden braaf buiten op hen te wachten. Ik knikte vriendelijk of ik al binnen mocht komen? Ja hoor tuurlijk. En ze zette de deur nu maar open en nodigde de rest van de dames expliciet naar binnen, want die stonden allemaal nog braaf buiten te wachten…

De kookdemonstratie was goedbedoeld maar ik kreeg het gevoel dat het verloop ervan niet zo heel goed uitgedacht was. De salon was een ruimte voor kaartspellen of zoiets (en doet ’s avonds ook dienst als een van de twee specialiteitenrestaurants), waarbij nu alle tafels met plasticfolie bedekt waren. Voorin het zaaltje stonden wat ingrediënten en schalen en totaal 4 koks: de souschef, Rebecca, volgens mij zelf Duits, (een van) de toetjeskok, Pradeep (we begrijpen dat ook weer veel Indiërs kok zijn op dit schip), zijn hulpje en nog een kok. Ook kwam de cameraman van het schip opnames maken voor de scheepsfilm van de reis die verkocht zal worden. De stoelen waren tegen de muren gezet uit de weg maar werden toch maar tevoorschijn gehaald voor de dames die waren komen opdagen – we waren totaal met niet meer dan 8 man, wat me verraste, ik had veel meer animo verwacht!

Pradeep mocht beginnen na een intro-praatje van Rebecca, en gooide suiker, boter, eieren, bloem en gemberpoeder bij elkaar om een flinke bol koekjesdeeg te maken. Het hulpje mocht de ingrediënten in de bak gooien voor Pradeep en kreeg de tip van kok nummer 4 (zijn rol was onduidelijk, misschien geestelijke ondersteuning) om het ingrediënt eerst aan het publiek te tonen. Toen het deeg klaar was mochten we allemaal een koekjesvorm uitkiezen en een tafel opzoeken, kregen een bolletje deeg en wat bloem en mochten toen koekjes uitsnijden. Tja, ik voelde me een beetje op de kleuterschool, dat was ook ongeveer het niveau! Zelfs het uitrollen van ons deeg mochten we niet zelf doen, dat deed Rebecca voor ons met een enorme marmeren roller. Pradeep, die wel Engels sprak, vond het wel leuk dat ik een bolletje deeg apart hield voor mijn man omdat hij thuis ook altijd het deeg mocht proeven – oh bakt u graag? Jazeker zei ik, hartstikke leuk, en dit deeg is erg lekker, ik zou er nooit aan denken om er eieren in te doen (om een beetje small-talk te maken, zeg maar). Dank u zei hij verlegen en ging gauw door naar de volgende.

Ik was zo klaar met het uitsteken van mijn vormpje, de koekjes werden door Pradeep netjes op een bakplaat gelegd om terug de keuken in te verdwijnen en Rebecca zei in het Duits volgens mij dat we ze tijdens theetijd konden zien, dan zou er een naambordje met onze namen bij staan zodat iedereen kon zien dat wij ze “gebakken” hadden! Tegen mij zei ze nog in het Engels “Tea-time, twentyfive, Tea-time” en wees naar boven. Ik begreep dus dat wij de voorvertoning iets vóór het vieruurtje om 15:30 konden bekijken in het buffetrestaurant. En ze zei dat ik kon gaan, of blijven, wat ik wilde (ik was namelijk al lang klaar met mijn bolletje deeg in koekjes veranderen, terwijl de rest van de vrouwen zaten te ploeteren alsof ze nog nooit koekjes gemaakt hadden). Dus ik ging maar een beetje verdwaasd met mijn stukje deeg terug naar de hut, klokslag 14:30 was ik terug. Op zich een leuk idee voor een kookworkshop maar misschien hadden ze het versieren van de koekjes ook erin kunnen opnemen, en misschien zelfs het maken van het deeg, om het iets meer aan te kleden dan alleen wat vormpjes uit een stukje kant en klaar deeg steken!

Ik stapte dus terug onze hut in en Hans lag diep in dromenland, die lag al zeker een half uur te slapen zo te zien – hij werd 5-10 minuten later wakker en bleek nog maar 5 minuten te hebben geslapen toen ik terugkwam! Maar we waren allebei nog wel een beetje moe van de slechte nacht, en van het constante rollen, slaan en schudden vandaag werd je denk ik ook gewoon moe. Er waren af en toe wel iets rustigere momenten maar eigenlijk ging het net als vannacht ook overdag constant door. We zitten in een flink onrustig gebied!


Ik heb de rest van de middag ook min of meer liggend doorgebracht, want ik heb vandaag voor het eerst sinds Antarcticalicht last van de beweging en kan dus maar kort achter de laptop of op mijn telefoon voor ik een beetje misselijk word. Het was bovendien tot halverwege de middag eigenlijk te warm aan boord. Hans had vooral veel last van de warmte en had zelfs een korte mouwen bloes aangetrokken om die reden – ik werd er denk ik heel licht zeeziek van, in combinatie met de beweging. Maar als ik lag, had ik gelukkig nergens last van. Ik ben, zoals ik dacht dat de instructies waren, iets voor 15:30 naar boven gegaan naar het buffetrestaurant, maar geen “zelfgebakken” koekjes te vinden. Dus ik heb wat te snoepen meegenomen voor mij en Hans en ben een kwartiertje later weer omhooggegaan, weer geen koekjes. Ik snap er niets van, ik zal het wel verkeerd begrepen hebben of de koekjes waren nog niet gaar! Ik ben zelfs beide keren terug naar de Admiral’s Salon gelopen (maar die was op slot) en de laatste keer ook nog even naar de receptie gelopen voor een krantje en op zoek naar de koekjes. Ach ja, ik zal het wel verkeerd begrepen hebben, Duits is niet mijn sterkste punt!

Tijdens het avondeten werd ik licht misselijk, en moest na het eten een uurtje gaan liggen. Daarna ging het voor de rest van de avond weer redelijk goed. We hebben ’s avonds koffie en thee gezet, de ketel en kopjes niet uit het zicht verliezend vanwege de grillige golven! Gelukkig was het schip van binnen inmiddels een stuk koeler en comfortabeler, en waren de golven in de loop van de avond wat rustiger geworden, de enkele “boomstam” daargelaten. Maar de Astor heeft dus heel de dag zitten ploeteren om óm de punt van Spanje te komen, heeft ook een paar keer zijn koers gewijzigd om de zwaarste golven te vermijden of anders op het schip te laten breken, en ik krijg de indruk van de weerkaartjes dat we flinke stroming tegen hadden, wat ook blijkt uit de gemiddelde snelheid van zo’n 8-11 knopen vandaag. Pas rond 21 uur kon de snelheid wat opgevoerd worden naar 12-13 knopen (nog maar amper 20 km/uur) maar we hebben nog een lange weg te gaan naar Funchal overmorgen! En het is nu iets rustiger geworden, maar de weerskaarten voorspellen voor morgen weer onheilspellende hoge golven in het gebied waar we doorheen moeten. Ik ben benieuwd!

We zijn rond 22:30 naar bed gegaan en hadden allebei een ingeving – misschien lag mijn misselijkheid wel niet zozeer aan de beweging, maar aan mijn medicijnen… Inderdaad, vaak voorkomende bijwerking, één op de tien, misselijkheid. Oef, dat is ook een opluchting, en dat valt dan nog mee dat ik pas misselijk werd bij hoge golven en niet al op land!



Dag 5: donderdag 19 december 2019: op zee, 568 km gevaren

We lagen gisteren al in bed toen we besloten om toch maar weer even het licht aan te doen en alles op de grond te leggen. Het was vannacht inderdaad ook weer onstuimig, we zijn een paar keer wakker geworden en ook een paar keer wakker geschrokken, maar er waren gelukkig ook rustigere periodes waarin we redelijk hebben kunnen slapen. Vanochtend toen we rond 7:30 opstonden leek het iets rustiger geworden te zijn – je zag het ook wel aan de golven, die waren nog wel hoog maar er waren geen kopjes meer op met opspattend schuim zoals gisteren. Dus de wind is in ieder geval veel minder geworden gelukkig.


We hebben weer een stevig ontbijt genomen om ons te wapenen tegen de beweging, en Hans had wel zin in een lekker spiegeleitje, maar helaas, de eier-bak-chef had duidelijk op zijn kop gekregen en moest nu de eidooiers doorprikken en door en door bakken vanwege salmonella, dat is jammer! Hij vond het zelf duidelijk ook jammer, maar orders zijn orders. Tijdens het ontbijt voeren we niet alleen over een boomstam, maar over een complete walvis zo te voelen, en in de keuken vloog zo te horen een heel karretje met metalen bladen tegen de vlakte – wat een kabaal!


Hans stelde voor om te informeren over de twee kleine specialiteitenrestaurants die aan weerzijden van de Waldorf te vinden zijn; normaal gezien betaal je daar altijd extra voor, maar in de papieren in onze hut had gestaan dat deze inbegrepen waren. Dus na ons ontbijt stapte we naar de restaurantmanager of wat hij ook precies was die bij zijn lessenaar stond bij de ingang. Of hij Duits of Engels sprak, vroeg Hans? Egal, allebei dus. Maar ik spreek ook Russisch zei hij lachend (hij heette dan ook Sacha). Dus Hans zei zijn zinnetje “ik spreek geen Russisch” in het Russisch, en Sacha kon daar wel om lachen. Ze hebben nog een of twee woordjes in het Russisch gewisseld en toen vertelde Sacha dat de specialiteitenrestaurants inderdaad inbegrepen waren, uniek voor de Astor, en dat rond lunchtijd de menu’s wel zouden ophangen, want ze waren net vandaag goedgekeurd. We namen afscheid met een “paka-paka” van Hans waar Sacha verrast lachend van opkeek en de groet beantwoordde – dat woord kennen niet veel mensen, wij hebben het geleerd van Marina haar Russische lessen op de Maxim Litvinov in Rusland!


We hebben op dek 6 een rondje gelopen en kwamen terecht bij wat stoeltjes bij het raam waar we bijna anderhalf uur gezeten hebben, onder een portret van Tolstoi – dit schip is ooit Russisch geweest, dit was daar misschien nog een restant van. Hans heeft aan zijn spelletjes-verslaving gewerkt terwijl ik een beetje gedut heb en we hebben allebei genoten van de lange hoge rollende golven en witte spray die langskwamen. De golven zijn nog hoog, zo’n 3-5 meter schatten we, maar we rollen er nu veel soepeler over en de wind is duidelijk minder geworden wat ook scheelt. Desondanks kreeg het schip op gegeven moment een klap waar heel het schip van schudde – die golf kwam duidelijk uit een andere hoek! Het is net als gisteren grijs weer buiten en het water is blauwzwart, maar licht mooi ijsblauw op op de topjes van de golven en als de spray breekt op het schip. Volgens het satellietplaatje op tv kunnen we vandaag ook wat sneller varen, ruim 14-15 knopen al weer.

Rond 10:30 waren we weer terug in onze hut om de rest van de ochtend nog een beetje te rusten. Iets na 11 uur kregen we via de intercom het bericht dat er in de richting van Funchal (Madeira), onze geplande volgende haven, golven van 10 meter verwacht waren en windkracht 6-7 bij de kleine haven zelf, waardoor helaas het besluit was genomen om Funchal over te slaan en rechtstreeks naar Kaapverdië te varen. Veiligheid voor alles, maar het is voor ons persoonlijk wel jammer dat we nu niet nog even met euro’s water kunnen kopen en een laatste keer op Europees netwerk internetten. Blij dat we het vorig jaarwel hebben kunnen bezoeken! Iets later werd er een keurige brief onder de deur geschoven waarin het bericht van zonet ook nog eens op schrift gezet was.

Om 12 uur gingen we naar het restaurant, waar inderdaad buiten al de menu’s hingen voor de twee specialiteitenrestaurants; zag er op zich niet verkeerd uit! We zaten weer aan tafel met Reba en Helmut, en na de lunch besloten we met z’n viertjes onszelf op te geven voor de specialiteitenrestaurants. Sacha moest even gezocht worden door een ober, maar toen hij eraan kwam had hij al een grote grijns, u wilt zeker boeken voor het specialiteitenrestaurant? Hij dacht dat ze om de 20 dagen zouden veranderen van menu, dus ik zei al tegen Hans, dat als dit bevalt, we gelijk kunnen vastleggen voor de volgende ronde. We hebben nu het Romantica-restaurant voor morgen vastgelegd, en het Toscane voor de 27e. We zijn benieuwd!

Ik heb na de lunch nog even een beetje gelegen, maar voel me vandaag een stuk beter dan gisteren – het scheelt ook dat het vandaag lekker fris is binnen overal, en de golven zijn rustiger. Om 14 uur ging ik terug naar boven om de volgende kookworkshop bij te wonen. De twee Duitse dames die voor mij liepen hadden van gisteren geleerd en trokken de deur dapper open – binnen stond het al redelijk vol, en Pradeep was al begonnen, het was volgens mijn mobiel nog geeneens 14 uur! Er waren bijna dubbel zoveel mensen als gisteren, zeker 10 stuks, misschien iets meer, en Pradeep deed voor hoe hij gingerbread maakte – gezien hoe ver het honing/boter/suikermengsel op het pitje al was, was hij al zeker 5 minuutjes bezig.

Pradeep maakte een partij gingerbreaddeeg en die kon toen naar de keuken om op te stijven, ondertussen haalde hij en Rebecca een veel grotere partij gingerbreaddeeg tevoorschijn die ze al eerder gemaakt hadden – ze waren vandaag duidelijk iets beter voorbereid – en verdeelde deze in bolletjes zodat de dames weer net als gisteren vormpjes konden uitsnijden. Tja, ik heb dat onderdeel vandaag maar overgeslagen, maar heb in de vensterbank toegekeken en een beetje geprobeerd met Rebecca te kletsen en een stukje deeg van Pradeep te bietsen om te proeven. Hij gaf mij een klein bolletje, maar pas op, is eigenlijk niet goed, alleen om te proeven, is rauw. Ja jongen dat snap ik, geen probleem… Rebecca vertelde (als ik het goed begreep, ze sprak niet zo goed Engels) dat ze pas de avond van tevoren verteld was dat ze gisteren de kookworkshop zou geven – en toen ik het nog eens vroeg, bleken de koekjes van gisteren en dus ook die van vandaag pas voor de 25e december bestemd. Ahhhh, dat kan natuurlijk ook. Ze werden wel gelijk gebakken na de workshop, maar gaan dan vast de vriezer in of zo tot de 25e.

Ik ben rond 14:30 toen er duidelijk verder geen deeg meer te halen was weer naar beneden gegaan zodat Hans ook zijn portie kon proeven (lekker, er zat een beetje cacao in maar te weinig specerijen naar onze smaak!), en we hebben de middag verder rustend doorgebracht in de hut.


In de loop van de middag begonnen de golven weer hoger te worden en daarmee de snelheid van het schip lager, en vanaf 16 uur was het uitzicht uit ons raam weer behoorlijk indrukwekkend, met enorme rollende golven die langs het schip rolde (soms op ooghoogte), grote schuimkoppen, spray die zelfs zo ver achter in het schip van ons raam spoelde, en de hut die kraakte en knarste terwijl het schip heen en weer bewoog. De lucht was al heel de dag grijs maar werd nu loodgrijs en ook verder op zee begonnen de kopjes op de golven weer te vormen. We kunnen nooit meer klagen dat we geen slecht weer meemaken op zee! Op de tv begon volgens de kaartjes het (héél) slechtweergebied ons weer te volgen, met oranje en rode vlekken op onze route, wat dus golfhoogtes van 6-10 m betekent. Oeps! En rond 17 uur vertelde de cruisedirectrice toen ze het avondprogramma opsomde dat de windsnelheden omhoog aangepast waren – vanochtend werd er nog gesproken over 80 km/uur wind, nu was dat verhoogd naar 95 km/uur … OEPS!

Een van de twee eetzaaldeuren wordt al sinds gisteren dichtgehouden, en nu stonden er buiten wat emmers en doeken – misschien een lekkage? Helmut had gehoord dat er hutten op dek 6 wateroverlast hadden, dan ben je niet blij – maar ze hebben denk ik wel genoeg lege hutten aan boord om die mensen te kunnen verplaatsen tot het opgelost is. En volgens hem was er geen cruiseschip waar er niet weleens een lekkage was.


Het voorafje vandaag was een heerlijk dotje blauwekaascréme, daar hadden we wel een emmer vol van gelust! We hebben ons ingehouden en niet nog om een tweede (of een derde, of vierde…) gevraagd. We zijn na het eten even naar dek 8 gegaan, en konden via de ene deur naar buiten – Hans had al zo’n vermoeden, want dat is ver de enigste manier om bij de fitnessruimte te kunnen komen, en die zullen ze toch niet dagenlang afsluiten. Dat is iets voor morgen overdag dus, om uit te waaien. We hadden nu geen jassen bij dus we zijn alleen even naar buiten gestapt om een frisse neus te halen en daarna zijn we weer terug naar onze hut gegaan. Ik voelde me ’s avonds heel licht misselijk, het is vandaag gelukkig enorm meegevallen en alleen een heel klein beetje voor het eten geweest, en nu. Gelukkig maar! We hebben om een uur of 21 een kopje koffie en thee met een half stukje chocola genomen, altijd lekker!

We moesten ’s avonds douchen, we hadden het twee dagen uitgesteld vanwege het slechte weer maar ontkwamen er nu niet aan, maar het viel eigenlijk reuze mee – de douche is klein maar dat is bij het heen en weer rollen eigenlijk ideaal, want zo kun je je goed schrap zetten. En het was lekker om even op te frissen ondanks dat het water in de bak heen en weer klotste! We zijn rond 23 uur gaan slapen, met alle elektronica, voor de zekerheid, weer op de grond.



Dag 6: vrijdag 20 december 2019: op zee, 644 km gevaren

Het was vannacht op zich wel ruw, maar niets meer vergeleken met de afgelopen dagen. Hans is veel wakker geworden vannacht en ik lag oncomfortabel en ben daar een paar keer van wakker geworden, met vanochtend een rug die helemaal vastzat. Oef. Volgens de weerkaart is er midden op de Atlantische Ocean een tweede storm aan het vormen, met de kleuren helemaal tot in het paars – dat zijn orkaankracht winden en golven van 12 meter of hoger. Hoeven we liever niet mee te maken, en gelukkig zijn we zelf al een stuk zuidelijker inmiddels. Bij ons zijn de golven nog “maar” in het gele/oranje gedeelte, dus tussen de 3-6 meter hoog. En inderdaad, als je naar buiten keek waren er op zich nog wel hogere golven, maar meer egaal rollend en minder ruw – van die lange, lome rollers waar het schip redelijk comfortabel overheen kan glijden. Wel nog steeds op blijven letten op je drinken en hoe je loopt, want er kunnen verrassingen tussen zitten!


We zijn rond 8 uur gaan ontbijten en Sacha groette ons al vrolijk toen hij voorbijliep. Na het ontbijt zijn we terug naar Tolstoi gelopen om daar nog een uurtje of wat te zitten, genietend van de golven, en daarna zijn we gelijk naar dek 8 gegaan waar we even naar buiten konden stappen; de temperatuur is inmiddels heerlijk mild, de cruisedirectrice had het over de intercom over 17 graden. Maar we zijn maar even buiten geweest want het is voor langere tijd met de harde wind toch lekkerder om toch een jas aan te hebben.

Terug in de hut hebben we onze jassen opgehaald en zijn weer terug naar boven gegaan om even uit te waaien. Via dek 8 zijn we langs het schip naar voren gelopen waar we de trap op konden naar het open dek 9. Voor op de boeg was het heerlijk uitwaaien, en dook de punt van het schip steeds prachtig de golven in en weer over. Een mooi gezicht maar je neus woei bijna van je gezicht af (die van mij dan hé…)! Na even intensief uitwaaien hebben we een rondje op dat dek gelopen om via dezelfde deur op dek 8 weer terug naar binnen te gaan.

We zijn onderweg naar onze hut nog even langs receptie geweest om toch maar een klein internetabonnement te kopen; we denken en hopen dat de kwaliteit op dit schip wat beter zal zijn omdat er ten eerste veel minder mensen aan boord zijn dan bij de Columbus, en ten tweede, de meeste mensen die we zien lijken niet zo bezig te zijn met elektronica; hier zie je ze al veel eerder met een echt papieren boek lopen dan met een tablet/e-reader en/of mobiele telefoon. Bij receptie werd er echter aangekondigd dat het allerkleinste abonnement (eerst uitproberen met zo’n 100 MB, we kunnen altijd later nog meer kopen) tijdelijk niet beschikbaar was. De ene zei dat het dagen kon duren, de andere was wat positiever en zei dat het ook maar een uurtje kon duren, omdat de financiële chef schijnbaar eerst nog haar licht erop moest schijnen. Ja, dan wachten we dat nog wel even af!


We waren rond 10:30 terug in de hut waar we op gegeven moment lekker een kopje koffie en thee gezet hebben met een mini-marsje. We hopen dat de voorraad het redt tot Nieuw-Zeeland/Australië, want daar kunnen we waarschijnlijk het gemakkelijkst bijvullen indien nodig, in Zuid-Amerika is het maar afwachten wat je tegenkomt en of je er met Visa kunt betalen, en in Frans-Polynesië idem plus daar is het ook nog eens drie keer zo duur!


12 uur zaten we weer met Reba en Helmut aan tafel voor de lunch, en daarna zijn we terug naar de hut gegaan om nog een beetje te rusten.

Om 13:55 ben ik naar boven gegaan voor de kookworkshop, het waren weer gingerbreadkoekjes met een lichte variatie in ingrediënten ten opzichte van gisteren. En weer dezelfde formule, iets voor 14 uur beginnen met mengen, reeds van tevoren voorbereid deeg in stukken verdelen en iedereen mag weer zijn eigen koekjes snijden. Ik heb dus maar weer overgeslagen, koekjes snijden heb ik tenslotte inmiddels al geleerd, en ik was al bezig de ingrediënten op te schrijven toen Rebecca bedacht dat ze de recepten wel kon geven, dus zij beloofde volgende keer de recepten bij te hebben, nadat ze Pradeep in het Engels vroeg of hij ze voor haar wilde opschrijven zodat zij ze naar het Duits kon vertalen. Ik heb het getimed en om 14:09 was het kook-gedeelte van de workshop voorbij. Ik heb nog even voor de beleefdheid gezeten, wat deeg gebietst (Rebecca gaf nog minder dan Pradeep gisteren deed, dus ik moest om wat extra vragen), en heb toen dag gezegd en ben weer naar beneden gegaan. Ik was 14:15 terug in de hut! Ach, de bedoeling is goed!

We zijn toen naar receptie gelopen waar we nu wel 100 MB konden kopen, en na een beetje geduld want het is inderdaad niet heel erg snel lukte het om in te loggen. We hadden 11 MB nodig om de mail binnen te halen, de bank te checken en Whatsapp bij te werken (ik had eerst ervoor gezorgd dat plaatjes en filmpjes niet automatisch downloadde, dat scheelt, zeker met de kerstfelicitaties in plaatjes- of filmvorm die je nu rond deze tijd op de app krijgt). Viel best mee op zich! We hebben uitgelogd van internet en ik heb voor de zekerheid wifi helemaal uitgezet zodat we niet nog per ongeluk iets zouden kunnen verbruiken.

Rond 15 uur waren we terug in de hut waar we eerst nog even de financiën nagelopen hebben (we hadden omwille van de MB’s alleen printscreens gemaakt van alles zodat we er later rustig naar konden kijken), en toen ben ik een dutje gaan doen tot een uur of 16:45. De zee is echt een stuk rustiger vandaag en we hebben zelfs vanochtend een waterig zonnetje gehad, wat een verschil met de laatste dagen! Maar we zijn nog altijd niet ter hoogte van Madeira, en volgens mijn berekeningen zouden we daar met de huidige snelheid (we halen vandaag zo’n 14-15 knopen) pas rond 3:30 vannacht aankomen. Dus zelfs als het niet te gevaarlijk was geweest om naar Madeira te gaan, hadden we het waarschijnlijk niet gered zonder onverantwoord hard te moeten varen.

Omdat we vanavond “uit eten” gingen in het specialiteitenrestaurantje, gingen we wat later dan anders, om 18:30. En we hebben onszelf maar een beetje netter aangekleed. Reba en Helmut zaten er al, we waren alle vier wel benieuwd! Het zaaltje was gedekt alsof er meer mensen zouden komen, maar we denken dat dat misschien was om ons wat meer thuis te laten voelen, want we waren de hele avond helemaal alleen! We hebben erg lekker gegeten, los van het toetje dat niet heel erg bijzonder was, en hebben gelachen om de speciale details zoals een hartje van saus of een roze suikerhartje bij het toetje. Ook deden de obers een roos en zwaan van een servet vouwen – we hadden minimaal twee obers, soms meer als er eten gebracht werd, die volgens ons een rustige avond hebben gehad, omdat ze nu alleen ons moesten serveren. Dus stonden ze vaak een beetje te hangen bij het aanrechtje en hoefde ze niet mee te doen aan het serveren in het grote restaurant. We hebben een drankje besteld omdat we “uit eten” waren (Reba en Helmut zijn net zo zuinig als wij en drinken normaal gezien ook alleen maar kraanwater, maar namen nu een fles mineraalwater): dat doet wel zeer; dit etentje kost dus zo’n 5,60 voor ons tweeën… Het was dus erg lekker en ook best gezellig, we hebben gelachen om elkaars reisverhalen en rond 20:30 waren we klaar met eten.

Hans en ik zijn nog even naar wat zitjes gelopen in de buurt van Tolstoi (bij hem was het al bezet) om te kijken of er nog wat op internet gebeurd was. Weinig bijzonders maar we konden wat administratieve dingen afwerken en zijn nadat we klaar waren weer even naar dek 8 gegaan. De gymzaal was leeg (hij lijkt sowieso op dit schip rustig te zijn, nog het drukst rond 10 uur, 10:30 ’s ochtends), dus we zijn even binnengestapt om rond te kijken. Er stond een weegschaal waarbij je gewicht gauw 5-10 kilo scheelde afhankelijk van hoe het schip bewoog (maar ook de hoogste waarde was nog niet heel schokkend, gelukkig), en Hans heeft even uitgeprobeerd hoe de fiets voelde. Toen we uitgekeken waren zijn we terug naar onze hut voor koffie en thee en spelletjes gegaan. Ik heb ondertussen nog wat aan de website van de wereldcruise van vorig jaar gewerkt – ik loop al één wereldcruise achter, ik wil eigenlijk voorkomen dat ik straks TWEE wereldcruises achterloop op de website!

Naarmate de zee geleidelijk aan steeds rustiger wordt kan het schip ook sneller varen – de zee is in vergelijking met de afgelopen dagen nu haast glad (het was vanmiddag nog altijd windkracht 6 hoor), en we stomen al heel de middag en avond lekker door met 15-16 knopen, wat volgens mij een nette snelheid is voor dit schip. We begonnen vanaf 23 uur langs de eilanden van Madeira te varen, op zo’n 50-75 km afstand.



Dag 7: zaterdag 21 december 2019: op zee, 754 km gevaren

Het is redelijk rustig gebleven vannacht, en we hebben voor het eerst sinds een paar dagen niets op de grond gezet voor we gingen slapen. Vanochtend was de zee rustig en glad, en begon zelfs de zon tevoorschijn te komen. Naarmate de ochtend vorderde hadden we eerst schapenwolkjes in een blauwe lucht, en toen begon er zelfs een serieus zonnetje te komen met een lekkere temperatuur van zo’n 20 graden en weinig wind. Wat een contrast met de loodgrijze luchten van de afgelopen dagen! Op de weerkaart zien we een tweede stormgebied dat qua kleurtjes nog erger is dan die van ons (tot in de kleur paars, bij ons kwam de golfhoogte “maar” tot rood) nu op de kust van Frankrijk/Spanje beuken, pfffff. Blij dat de onze “meegevallen” is!


We zijn rond 8 uur gaan ontbijten – Hans merkte op hoe groot de verleiding is om “even” internet te checken nu we het hebben; terwijl als we het niet hebben, talen we er amper naar! Het buffet is vinden we best slim opgezet, met kleine schalen waarop de producten zoals brie of zalm afgepast uitgestald zijn; staat netjes en voorkomt psychologisch dat (de meeste) mensen hun borden vol opladen met eten wat ze misschien niet eens opeten. Heb je een grote bak vol, dan pakken mensen ook meer per keer. En tegelijk worden de schalen constant bijgevuld dus er is zelden iets weg of dan maar voor enkele minuten – meestal wordt het principe van lege schaal verwisselen met volle toegepast, maar soms moet een schaal desondanks toch even terug naar de keuken voor het vol terugkomt.

We hebben na het ontbijt onze jassen opgehaald om even een frisse neus te halen op dek 8. We zagen dat een verdieping lager op de mooie brede teakhouten promenade aan beide kanten van het schip de dekstoelen al klaargezet waren (die waren de afgelopen dagen natuurlijk stevig vastgebonden opgeborgen!) en besloten even te gaan zitten daar aan stuurboord, kijken hoe dat was. Het was eigenlijk heerlijk, niet te koud en lekker fris, dus we hebben er denk ik wel een uur gezeten, genietend van de rustige zee met zachte lange rollers. Die houten promenade had de Columbus ook, een kenmerk van de wat oudere schepen dat veel moderne schepen niet meer hebben, en voor ons heeft het echt de uitstraling van de echte ouderwetse cruises van vroeger. Net als dat spelletje met schijven die je met een speciale stok over het dek sjoelt om in bepaalde vakken terecht te komen – dat wordt volgens ons ook alleen maar op cruiseschepen gespeeld! Er staat op dek 9 een spel, de Columbus had ergens op de promenade ook de vakken ervoor uitgetekend.

Rond een uur of 10 zijn we nog even een ommetje gaan lopen op dek, het bleek dat wij aan de schaduwkant gezeten hadden, want aan de andere kant van het schip scheen het zonnetje – daar en achter waren de dekstoelen dus ook al drukbezet; iedereen is blij om weer buiten te kunnen komen met het rustiger weer. Hans zei al, nu weten we in ieder geval wie de grootste zonaanbidders zullen zijn – wij hebben juist lekker in de schaduw gezeten!

10:30 waren we terug in de hut en hebben zelfs de luxaflex dicht moeten doen want de zon scheen flink naar binnen! Wat een andere wereld vergeleken met 2 dagen terug… Er was vandaag een veiligheidsoefening voor de bemanning, we hebben alle mededelingen via de intercom kunnen volgen, en dit was voor het eerst dat de cruisedirectrice voor aanvang ook een en ander in het Engels vertelde – voor die 7 niet-Duitsers aan boord, dat we niet in paniek straks naar de reddingsboten gaan omdat we denken dat het schip zinkt! Er was volgens de oefening brand in het verfhok – dat en de keuken was op de Rickmers ook altijd een geliefde plek voor de brandhaard met dit soort oefeningen… Rond 11 uur was de oefening voorbij.

De Astor vaart inmiddels volgens de satellietkaart en onze Garmin weer rustig op een goede snelheid van zo’n 16-17 knopen, en beweegt alleen nog maar heel zachtjes, zoals je gewend bent op een schip. We hebben best bewondering voor de ouderen en/of minder validen die op zoiets meegaan en ook maar om moeten gaan met een onbetrouwbaar bewegende ondergrond! Het is voor sommige ouderen al lastig om overeind te blijven op een ondergrond die netjes stilstaat…


Tijdens de lunch was onze ober een wat oudere Duitstalige vrouw die volgens ons een leidinggevende is, die dan vandaag misschien een dagje meedraaide op de werkvloer want ze nam bestellingen aan en bracht ons eten. We denken dat ze beter in haar leidinggevende rol kan blijven, ze deed haar best maar het serveren was duidelijk wat lastig voor haar… En ze sprak echt geen woord Engels, tot onze verbazing! Er wordt geen kraanwater geschonken bij de lunch maar gratis thee en/of koffie is geen probleem, gek genoeg. Alleen, je moet wel opletten dat je de thee bestelt bij de serverende ober en niet bij de bar-obers die ook rondlopen om bestellingen voor drinken op te nemen – zijn we vandaag achter gekomen. Reba bestelde thee bij zo’n bar-ober en hij nam de bestelling aan maar kwam na een hele tijd terug, excuses maar ik mag die bestelling niet aannemen, dat moet bij de serverende obers. We merken dat het personeel ook erg moet wennen aan de regels van wat wel en wat niet wanneer mag en bij wie! Omdat het de eerste mooie dag is van de reis vonden we dat we wel een ijsje als toetje mochten nemen, en na de lunch (ze deed wel steeds heel rap afruimen) zijn we even terug naar de hut gegaan tot het tijd was voor de kerstmarkt.

Om 13:30 was dus de kerstmarkt, op dek 6 rondom de Captain’s club. Tenminste, dat stond in het programma, in werkelijkheid waren het maar een paar tafeltjes aan één kant van het schip, misschien 10 meter lang in totaal. We hebben twee rondjes op dat dek gelopen om zeker te weten dat we echt niets gemist hadden; de markt was in feite de presentatie van de bedrijvigheid aan boord, maar het was toch van een heel ander kaliber dan op de Columbus… De presentatie van de Columbus was een uitbundig iets in de Atrium waarbij de specialiteitenrestaurants warmhoudbakken hadden met lekkers om te proeven, je kon de speciale olijfolie die ze voeren binnen CMV en dus ook Transocean proeven, de keuken hadden voorbeeldgerechten gekookt van de Surf&Turf aanbieding, de bar hadden allerlei voorbeelden van hun cocktails gemaakt, en de koffie, thee en wijnen stonden allemaal mooi uitgestald. Hier was het een rijtje kleine tafeltjes voor iedere discipline, waarbij men heus wel geprobeerd had zijn waar aan te bieden, maar uiteindelijk de handdoekdiertjes misschien nog het spannendst waren. Voor de rest was er niets te proeven of te proberen, behalve wat zalfjes voor je huid. En de keuken werd alleen vertegenwoordigd door onze Oekraïense avond-serveerster met een collega die kerstkoekjes (oudbakken, grauwgekleurd en smakeloos, helaas…) boden, de bar had wat flessen wijn weggezet als reclame, en twee barmannen hadden zich Mexicaans uitgedost voor de tequila-aanbieding. Er stonden verder nog wat zalfjes en smeerseltjes, wat souvenirs en het tafeltje dat nu net het hardste aan het werken was om reclame te maken, was nota bene het specialiteitenrestaurant – en die willen we helemaal niet dat ze veel reclame maken, dan kunnen wij niets meer boeken!

Het was heel apart zo het contrast tussen de twee schepen te zien.


We waren dus na 2 rondjes amper 10 minuten verder, dus we zijn weer naar beneden gegaan naar de hut en ik ben 10 minuten later weer omhooggegaan voor de volgende kookworkshop; ik was er om 13:58 en inderdaad, Pradeep was al enkele minuten druk bezig met mengen; een soort vanille-maïzena koekjes dit keer. Ik zit al drie dagen te mopperen dat het klasje onderhand misschien wel gepromoveerd mag worden tot iets moeilijkers dan kant-en-klaar uitgerold deeg met koekjesvormpjes uitsnijden, maar ik pas vandaag mijn mening aan… Een van de dames vroeg namelijk tijdens het mengen enigszins bezorgd of, wat Pradeep nu even met zijn handen aan het doen was, ook met een keukenmachine kon? En toen we inderdaad helemaal zelf uit de vrije hand rolletjes mochten rollen van het deeg ging het duidelijk ook niet helemaal goed; vele dames maakte er een soort croissantjes van, ook nog eens in allerlei afwijkende diktes, waardoor Pradeep die een egaal rolletje had voor-gerold probeerde uit te leggen dat op die manier de puntjes zouden verbranden en ze ongelijkmatig gaar zouden worden… Zelfs toen hij Rebecca inschakelde om te tolken kreeg zij het ook niet uitgelegd dat je moest zorgen dat het deeg overal en altijd dezelfde dikte had! Dus misschien moeten we het nog maar even houden bij het koekjes snijden. Zoals Hans zei, dit zijn misschien vrouwen (en mannen) die nog nooit zelf koekjes of andere baksels gemaakt hebben, of toch in ieder geval niet meer als volwassenen, en nu dus eigenlijk voor het eerst zoiets doen. Ik heb maar weer toegekeken en wat deeg gebietst van Pradeep en een beetje gekletst met Rebecca.

Tijdens de kookworkshop werd aangekondigd dat we langs de Canarische Eilanden voeren, en toen ik terug in de hut was hebben Hans en ik door het raam gekeken maar zagen niets – tot we besefte dat we er gewoon tegenaan keken – een grote berg die op de horizon boven de lage bewolking uitstak, volgens de Garmin op zo’n 30 km van ons vandaan. Met veel moeite lukte het om een landnetwerk op te pikken en toen konden we wel 1-2 uur lang tijdens het langsvaren mobiel (Spaans) netwerk oppikken, lekker! En dan heb je eens onbeperkt vrij netwerk en weet je gewoon niet goed wat je ermee moet, zul je altijd zien… We hebben wat bijlages van de mail en wat foto’s van whatsapp (geen van ons kleinkind, helaas) gedownload en wat apps bijgewerkt en een beetje geïnternet en geappt met een vriendin die even tijd had voor ze wegging om Sinterklaas te vieren.

Rond 15 uur ben ik gaan slapen, ik was moe en zag volgens Hans bleek, en na vijf kwartier was ik weer een beetje boven water. Hans heeft ondertussen zijn pas ontdekt spelletje gespeeld. Voor deze reis hebben we twee laptops meegenomen – de reislaptop die altijd mee gaat op wat langere reizen, en nu dus ook de oude laptop van Hans zijn moeder voor films voor Hans – plus de pas nieuwe tablet en ik had voor vertrek op mijn mobiel nog snel allerlei spelletjes gedownload. De tablet gebruiken we nu veel om muziek af te spelen en van de hele rits spelletjes op mijn mobiel is er eentje die Hans heel leuk vindt en nu dus al een paar dagen constant speelt!


Het avondeten was een thema-avond, Italiaans, de obers hadden zelfs speciaal groen-wit-rode schorten aan voor de gelegenheid! En alle gerechten waren Italiaans, zelfs de kaasjes toe waren Italiaanse soorten en in het broodmandje zat ook wat foccaccia met olijven. Hans bestelde een dubbele of zelfs driedubbele carpaccio, en onze ober gaf hem eerst een gewone, maar kwam toen lachend aanzetten met een groot bord vol, sorry sorry hier is de dubbele portie natuurlijk. Dus Hans heeft lekker veel carpaccio kunnen snoepen, die ook erg lekker was!

We zaten gezellig na te tafelen en op gegeven moment kwam Sacha ons vriendelijk vragen of we alsjeblieft plaats konden maken zodat ze konden dekken voor de tweede zitting, het was namelijk al 19:45 en om 20 uur begint de tweede. We zijn dus opgestaan maar hebben hem nog een complimentje gegeven voor het specialiteitenrestaurant van gisteren, dat we erg lekker gegeten hadden, en hij beloofde dat over zo’n 3 weken het menu waarschijnlijk wel zou veranderen – dan kunnen we nog een keertje!


We overwogen nog om even uit te waaien maar zijn toch maar naar de hut gegaan om de rest van de avond met z’n tweetjes door te brengen. Om 21 uur besloten we toch maar even naar buiten te gaan, en hebben een rondje gelopen op dek 8 en 9; het is behoorlijk donker op dit schip, vergeleken met de Columbus – dat kan lekker zijn om straks goed sterren te kijken. Terug in onze hut hebben we thee en koffie met een mini-marsje genomen en onszelf vervloekt dat we zo weinig proviand meegenomen hebben! ’s Avonds hebben we een eerste kleine handwas van twee bloezen gedaan – meer kunnen we niet ophangen in de douche – en daarna hebben we gedoucht en zijn na middernacht oude tijd gaan slapen.

Vanavond moet de klok namelijk weer een uur terug, 2 uur verschil nu met Nederland – ik kon Praia, Kaapverdië kiezen als tijdszone, perfect. Tot op heden valt het mee, maar na Mindelo zal het even zwaar worden om in de oversteek van 5 dagen de benodigde uren terug te gaan om gelijk te komen met Brazilië: dat wordt iedere avond de klok verzetten denk ik!



Dag 8: zondag 22 december 2019: op zee, 777 km gevaren [Kreeftskeerkring]

We schrokken vannacht om 3:15 wakker van een alarm: we zijn een week geleden in Nederland op zondag om 5:15 opgestaan, en Hans zijn wekker was toen op de een of andere manier ingesteld geraakt om de week erop, vandaag dus, nog een keertje af te gaan, maar dit keer twee tijdszones terug. Pfffff, we zijn daarna gelukkig weer in slaap gevallen maar 3:15 was wel érg vroeg en midden in onze slaap!


Rond 7:30 zijn we opgestaan en gelijk gaan ontbijten; we waren redelijk vroeg klaar vandaag en zijn daarna naar boven naar dek 8 gegaan om nog even een beetje uit te waaien. De temperatuur is echt heerlijk inmiddels, begin 20 graden, goed te doen! Na een rondje uitwaaien zijn we terug naar onze hut gegaan om te computeren en film te kijken.

Om 11 uur zijn we naar de Astor Lounge gegaan voor een lezing; het bleek om de race te gaan om het snelste cruiseschip te hebben voor de Atlantische oversteek in de jaren 20-30, de race voor de “blauwe band”, die in de paardensport aan het snelste paard gegeven wordt. Het was best interessant, en omdat de lezinggever in het begin van zijn lezing toegaf dat hij in de vorige lezing (toen wij niet geweest waren) een foutje over knopen en zeemijl gemaakt had (hij dacht dat het hetzelfde was), en nu aangaf dat hij een beetje verward was over hoe we precies lengtegraden berekenen, stapte ik na de lezing naar hem toe om het daarover te hebben. Met ons waren nog enkele Duitse mannen naar hem toegestapt, over hetzelfde onderwerp. In het Engels en het Duits hadden we het samen met de Duitsers over lengtegraden, maar de lezinggever gaf aan dat hij wel snapte hoe lengtegraden “ontdekt” werden (ik kreeg het idee dat hij het niet precies wist), maar zijn probleem was dat je op verschillende hoogtes van de aardbol de lengtegraden dichter of verder bij elkaar hebt, hoe bereken je ze dan – op de evenaar staan ze op hun verst uit elkaar, op de pool het dichtst. Tja, dan moet hij denk ik echt een studie erop doen en tabellen raadplegen, en waarom dat is, is denk ik gewoon een wiskundig principe… Het is hoe dan ook ingewikkelde materie!

Het was nog te vroeg om te gaan lunchen na de lezing, dus hebben we nog een rondje op dek gewandeld voor we naar het restaurant liepen. De lunch was best lekker, en het toetje was een donut, vers gebakken en erg lekker.

Toen we terug in de hut waren zag ik dat we door de Kreeftskeerkring gevaren waren tijdens de lunch – we zitten nu dus officieel in de tropen! We hebben de rest van de middag in onze hut doorgebracht – ik deed eerst een dutje op bed, terwijl Hans een film keek, en toen ik drie kwartier later wakker werd moest ik plaatsmaken want Hans zijn ogen vielen inmiddels dicht, dus toen ben ik weer achter de laptop aan de slag gegaan terwijl Hans sliep, tot het 15:30 was.

We proberen in principe theetijd over te slaan, in het kader van overtollige kilo’s minimaliseren, maar vandaag zou een bijzondere theetijd zijn, in de Astor Lounge met muzikale begeleiding. Dus we besloten toch maar weer een keertje te gaan kijken. Het was mooi opgezet met een uitgebreid koekjes en cake-buffet en andere lekkernijen, en op het podium stond de band muziek te spelen. We waren er nu toch dus hebben wat lekkers gepakt en een tafeltje opgezocht om wat thee te nemen en het op te eten terwijl we de rest van de passagiers observeerde. We denken dat er ongeveer 100 man zat in de Astor Lounge, dus lang niet iedereen was erop af gekomen, maar we merken sowieso dat het schip niet vol voelt – er is eigenlijk altijd wel ergens plek op dek 6 in de zitjes langs de ramen, zo’n speciaal iets als dit is gezellig druk, niet “ik-moet-vechten-voor-mijn-portie/plek”-druk zoals het weleens op de Columbus leek, en in het restaurant is altijd wel plek, ook ’s ochtends en met de lunch als het vrije inloop is. Wij vinden het helemaal prima zo!

Na de zoetigheid zijn we weer even naar buiten gegaan en hebben een tijdje in de loungestoelen op dek 7 gezeten, lekker in het zonnetje dat nog niet te hard brandde. Er waren al een paar fanatieke zonaanbidders stevig aan het zonnen, wij vonden het vooral lekker om gewoon even buiten te zijn. Rond 17 uur zijn we terug naar onze hut gegaan.

De twee bloezen die we gisteren gewassen hadden waren inmiddels eindelijk droog: in deze badkamer zit de afzuiging in de wand het verst van de douche vandaan, en het is misschien maar anderhalve meter maar dat verschil merken we toch wel, dingen drogen niet zo snel als we gewend zijn op schepen. Terwijl Hans nog twee kledingstukken ging wassen heb ik de twee bloezen gestreken in het strijkkamertje op ons dek voorin de gang. Uiteraard kwam Hans daar even een foto van maken! Toen de was en strijk klaar was, was het nog even rusten tot etenstijd, de tijd vliegt voorbij!

Het eten was gezellig – het eten is op zich best lekker en zeker niet slecht, maar we zijn verwend geraakt door de Columbus en vergelijken alles daarmee, en in onze beleving was het eten op de Columbus (overwegend) fantastisch, dus we moeten oppassen om niet al te negatief te doen over dit eten omdat het niet kan vergelijken met de Columbus…

Na het eten was het tijd om terug naar onze hut te gaan en de rest van de avond te computeren, spelletjes te spelen en films te kijken. We zien haast tegen morgen op, want dan moeten we ’s middags op excursie in Kaapverdië en dat verstoort ons rustig zeeleventje! Erg hé…

free counters